Γυναίκες - Τάσος Λειβαδίτης

“…Φτωχές γυναίκες, μοδίστρες, δακτυλογράφοι, ασπρορουχούδες, 
τίμιες ή σπιτωμένες, 
ακόμα κι άλλες εκείνες του σκοινιού και του παλουκιού, 
γυναίκες του ανέμου, της βροχής, του κουρνιαχτού, 
νιώσαμε το φόβο που κρύβεται καμιά φορά πίσω από την αγνότητα, 
την κούραση πίσω από την καλοσύνη ή την αδιαφορία πίσω απ’ την υπακοή. 

 Μα πιο πολύ νιώσαμε την αδυναμία 
που κρύβεται πίσω απ’ την κακία. 
Συχνά μας άφησαν εκείνοι που αγαπούσαμε 
πολλές, πάνω στη τρέλα τους, τους ρίξανε βιτριόλι, 
οι πιο πολλές βέβαια κλάψαμε, χτυπηθήκαμε, 
μα φροντίσαμε σύντομα να βρούμε έναν άλλον, 
γιατί τα χρόνια περνάνε… 
 Αν μας έβλεπε κανείς το βράδυ, 
όταν μένουμε μονάχες 
και βγάζουμε τις φουρκέτες, τις ζαρτιέρες, 
και κρεμάμε στην κρεμάστρα το πανωφόρι 
κι αυτήν τη βαμμένη μάσκα 
που μας φόρεσαν, εδώ και αιώνες τώρα, οι άντρες για να τους αρέσουμε –
αν μας έβλεπαν, θα τρόμαζαν μπροστά σε τούτο το γυμνό, κουρασμένο πρόσωπο. 

 Αχ, γυναίκες έρημες, κανείς δεν έμαθε ποτέ 
πόση αγωνία κρύβεται πίσω απ’ τη λαγνεία, ή την υστεροβουλία μας. 
Και πάντα γυρεύαμε το καλύτερο…. 
Συχνά καταφύγαμε και στις χαρτορίχτρες, 
τρέχουμε στα μέντιουμ να μάθουμε- τι να μάθουμε; 
Διαβάζουμε καθημερινά το ωροσκόπιο στις εφημερίδες, 
πηγαίνουμε σε διάφορους ύποπτους αστρολόγους… 
λοιπόν πού πάμε; Από πού ερχόμαστε; 
Τι ψάχνουμε παλεύοντας αιώνια 
με τα έξω και τα μέσα μας στοιχεία; 

 Ερχόμαστε απ’ το φόβο και το φόνο, 
απ’ το αίμα και την επανάληψη. 
Ερχόμαστε απ’ την παλαιολιθική αρπαγή- 
κι αρχίζουμε την ανθρώπινη φιλία. 

 Τέλος, ύστερα από πολλά, παντρευόμαστε, 
κάνουμε κάμποσες εκτρώσεις, αρκετά παιδιά, 
ύστερα έρχεται η κλιμακτήριος, οι μικρονευρασθένειες, 
κι ύστερα τίποτα. Όλα καταλαγιάζουν μέσα μας. 
Κι επιθυμίες κι αναμνήσεις- αχ περνάει γρήγορα η ζωή, 
ούτε το καταλαβαίνεις. 

 Τα παιδιά ζούνε σ’ ένα δικό τους κόσμο, 
δε μας ξέρουν παρά μονάχα σα μητέρες, 
δεν μπόρεσαν να μας δουν ποτέ λίγο κι εμάς σαν ανθρώπους- 
με τις μικρότητες ή τις παραφορές τους. 

 Έτσι ζήσαμε. Αγνοημένες και μονάχες 
μέσα στο εσωτερικό μας πάθος, 
αγνοημένες κι έρημες μέσα στην ιερότητα της μητρότητάς μας…” 

 (Τάσος Λειβαδίτης, απόσπασμα από το «Καντάτα 1960», Ποίηση, τ. 1, Κέδρος)

Διαβάστε περισσότερα...

Το σπασμένο λαούτο.....

Του Θοδωρή Γκόνη 

Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 1956 ο Θανάσης ο Λιάσκας, ο Γιάννης ο Ντόκος, ο Γιώργης ο Σιέγκας και ο Ντακαρούνης ο Μήτσος, ξεκίνησαν με τη γερμανική τους μοτοσικλέτα τη «Μπέμπα» μέσα στα χιόνια, τέσσερις ώρες δρόμο, να κατέβουν στον κάμπο, ήταν καλεσμένοι να παίξουν σε γιορτή, σε αρραβώνα στη Δαλαμανάρα του Άργους. 

Φόρτωσαν στο κουβούκλιο τα όργανα -λαούτο, βιολί και δυο κλαρίνα- ανέβηκαν οι τρεις στη μηχανή, στριμώχτηκε ο τέταρτος, ο πιο λιγνός, στο καλάθι, όσος χώρος περίσσευε από τα όργανα και τραγουδώντας ξεκίνησαν. 

Έβρεχε ένα ψιλό χιονόνερο, φυσούσε βοριάς, ο δρόμος χωμάτινος και κακοτράχαλος γλίστραγε σαν το γυαλί, δεν τους ένοιαζε τίποτα, είχαν βγάλει ....

όνομα στα πανηγύρια και στις γιορτές και τους ζητούσαν από παντού στην Αργολιδοκορινθία, μεχρι και Αρκαδία ανέβαιναν τα καλοκαίρια. 

Τα καλοκαίρια είχαν και τραγουδίστρια μαζί τους, τον χειμώνα ήταν δύσκολο, δεν μπορούσε μια γυναίκα να τρέχει μέσα στα χιόνια και τις βροχές. 

Στο γιορτή του Αγίου Παντελεήμονα είχαν και δυο και τρεις τραγουδίστριες, αλλά εκεί ήταν το πανηγύρι του χωριού τους και ο ανταγωνισμός με τα άλλα συγκροτήματα μεγάλος. 

Στις στροφές που ήταν πολλές και απότομες, ο δρόμος έχασκε στον γκρεμό επικίνδυνα, τότε κατέβαιναν οι τρεις, μόνο ο οδηγός καθόταν πάνω στη «Μπέμπα», οι άλλοι με ένα σχοινί που ήταν δεμένο στο καλάθι, στο πίσω μέρος, την κρατούσαν να μην κατρακυλήσει στο γκρεμό και αμέσως μόλις προσπερνούσαν τη στροφή, σκαρφάλωναν πάνω της γελώντας, πειράζοντας ο ένας τον άλλον με αστεία δικά τους, στη γλώσσα τους, ήτανε αρβανίτες, ήτανε νέοι και η ζωή δεν είχε ακόμα ανοίξει τις απότομες στροφές της γι’ αυτούς. 

Στην Αγία Τριάδα, στο Μέρμπακα, τους έπιασε λάστιχο στον τρίτο τροχό, στη ρόδα του καλαθιού και αναγκάσθηκαν να αφήσουν τη «Μπέμπα» στον κουμπάρο τους, τον Κώστα τον Μερμίγκη, να πάρουν τα όργανα και να συνεχίσουν με τα πόδια για να προλάβουν να είναι στο μαγαζί στην ώρα τους, το ψιλόβροχο συνεχιζόταν το κρύο ήταν τσουχτερό αλλά δεν υπήρχε άλλος τρόπος. 

Έφτασαν μουσκεμένοι ως το κόκαλο, μόνο τα όργανα είχαν προστατέψει μέσα σε κάτι αυτοσχέδιους, αδιάβροχους μουσαμάδες, και μπήκαν στο μαγαζί. Οι ιδιοκτήτες βλέποντάς τους σε αυτό το χάλι, τους εξοικονόμησαν στεγνά ρούχα και παπούτσια, τα φόρεσαν όπως- όπως, πού να βρουν τώρα τα σωστά νούμερα, και ανέβηκαν στο πάλκο. 

Οι καλεσμένοι και το ζευγάρι που αρραβωνιαζόταν είχαν έρθει εδώ και ώρα και αδημονούσαν να σηκωθούν να χορέψουν, κούρντισαν όπως κούρντισαν και άρχισαν. 

Ο αρραβωνιαστικός ήταν Ελληνοαμερικανός μπρούκλης, με δολάρια και δυο καπέλα, είχε επιστρέψει να παντρευτεί γυναίκα από τον τόπο του και να ξαναφύγει το συντομότερο, πάνω στο χορό του, η χαρτούρα και τα δολάρια έπεφταν βροχή με το σπάσιμο τον πιάτων, εκεί ήταν λοιπόν που έπεσε το εκατοδόλαρο στα όργανα μαζί με τρεις δωδεκάδες πιάτα και πήρε τη σκούπα ο σερβιτόρος να καθαρίσει την πίστα από τα σπασμένα. 

Μόλις τελείωσε το καθάρισμα και έφευγε πετάγεται από τη θέση του ο Γιώργης ο Σιέγκας φωνάζοντας «που τον πας τον σανό ρε» και του φέρνει το λαούτο στο κεφάλι ενώ ταυτόχρονα του πέφτει και το παντελόνι, που του ήταν τουλάχιστον πέντε νούμερα μεγαλύτερο και μένει με το τρύπιο σώβρακο στη μέση της πίστας και γίνεται το έλα να δεις. 

Τι είχε συμβεί στο μεταξύ, ο σερβιτόρος, βλέποντας ο πονηρός το εκατοδόλαρο, κόλλησε μια μασημένη τσίχλα κάτω από το παπούτσι του και δήθεν αθώα, δήθεν τυχαία πάτησε το δολάριο με τη σόλα του παπουτσιού του και έφευγε περπατώντας σαν κύριος. 

Ο λαουτιέρης όμως που γνώριζε καλά αυτά τα κόλπα, είχε τα μάτια του δεκατέσσερα και πριν προλάβει να απομακρυνθεί ο σερβιτόρος του φόρεσε το λαούτο κολάρο. 

Έγινε πανικός, επενέβησαν οι ψυχραιμότεροι, επιστράφηκαν τα χρήματα στους οργανοπαίχτες και το γλέντι συνεχίστηκε, αλλά χωρίς λαούτο αυτή τη φορά. 

Σήκωσε το πεσμένο παντελόνι του ο λαουτιέρης, μάζεψε και το σπασμένο του όργανο και αρκέσθηκε, περιορίστηκε να τραγουδάει ως το τέλους του γλεντιού. Με δυο κλαρίνα και το βιολί. 

Αφού τελείωσε το γλέντι έβαλαν τα παλιά τους ρούχα, που είχαν στεγνώσει εν τω μεταξύ στη φωτιά, και πήραν τον δρόμο του γυρισμού με τη χαρτούρα -το «σανό»- και το σπασμένο λαούτο για την Αγία Τριάδα, να φτιάξουν τη ρόδα και να πάρουν τον δρόμο του γυρισμού όπου τώρα θα έπρεπε να σπρώχνουν γιατί ήταν η ανηφόρα μεγάλη και η «Μπέμπα» τα είχε φάει τα ψωμιά της. 

Το χιονόνερο συνεχιζόταν και στα βουνά το είχε στρώσει στο ένα μέτρο, είχε ξημερώσει η Πρωτοχρονιά του 1956 και ήταν νέοι, πολύ νέοι για να σκέφτονται το χιόνι και τις ανηφοριές.

ΠΗΓΗ : http://www.protagon.gr/

Διαβάστε περισσότερα...

Η παρακμή και εμείς

Θάνος Δημάδης 

      Εδώ και αρκετό καιρό είμαστε μάρτυρες μίας αέναης παρακμής της πολιτικής ζωής και όχι μόνο αυτού του τόπου. Τέσσερα και πλέον χρόνια μετά αφότου ξεκίνησε η περιπέτειά μας με τα Μνημόνια και την πολλαπλώς εννοούμενη χρεοκοπία της χώρας, η κατάσταση διαρκώς και χειροτερεύει από κάθε οπτική κι αν προσπαθήσει κανείς να την αναλύσει. Διότι, πραγματικά, τι άραγε μπορεί να περιμένει κανείς σε μία χώρα όπου οι εκπρόσωποί της έχουν καταστήσει το χυδαιολόγιο, την κατατρομοκράτηση και τον σεξισμό συνώνυμα του δημόσιου λόγου. Όπου το πολιτικό μέτρο ανάμεσα στο τι είναι εθνικό και τι ιδιοτελές συμφέρον έχει χαθεί, σε μία Δημοκρατία κολοβή και έναν ξεπεσμένο Κοινοβουλευτισμό όπου μεγάλη μερίδα των ανθρώπων που έχουν εκλεγεί δήθεν για να τον υπηρετούν, τον έχουν κατ' ουσίαν μετατρέψει σε «πλυντήριο» του μικροαστικού μικρομεγαλισμού τους. Την ίδια στιγμή που το.......γνωστό αλισβερίσι συμφερόντων συνεχίζει να παίζεται στις πλάτες των πολλών από εκείνους που με το ένα χέρι τους κουνούν υπεροπτικά το δάχτυλο στο όνομα των θυσιών που πρέπει ο κόσμος να υπομείνει, και με το άλλο χέρι κάτω από τραπέζι «ετοιμοπόλεμο» να αρπάξει τα γνωστά λάφυρα της ρεμούλας, πάντα φυσικά επ' ωφελεία του τόπου. Είναι οι ίδιοι πατριδοκάπηλοι που πιστεύουν ότι με το να διακηρύττουν την πίστη τους στα ιδεώδη της πατρίδας, εξαγνίζουν το αμαρτωλό παρελθόν τους, τότε που οι τσεκουροφόροι δεν είχαν θέση στη «Δημοκρατία». Κι όλα αυτά συμβαίνουν ενώ η κοινωνία αποσυντίθεται διαρκώς, παραλυμένη από την απελπισία του αδιεξόδου, διαβρωμένη από την τοξικότητα της αναξιοκρατίας, κατακερματισμένη από την απώλεια χιλιάδων νέων ανθρώπων που την εγκαταλείπουν νιώθοντας ότι αξίζουν κάτι παραπάνω από τη δουλοπρεπή υποχρέωση του συμβιβασμού με τη νοσηρότητα μίας αντίληψης που έχει μετατρέψει το δικαίωμα στην εργασία σε χαριστική αντιμισθία. Σε μία χώρα όπου τα κηρύγματα μίσους ενάντια σε κάθε μορφή διαφορετικότητας τρέφουν το τέρας της υποκρισίας εκ μέρους όσων εννοούν τον προοδευτισμό ως αντανάκλαση των μέτρων και των σταθμών της σκιάς τους, η ανθρωποφαγία γίνεται ανεκτή στο μέτρο της ανεκτικότητας μίας παθητικοποιημένης κοινωνίας που η πλειοψηφία της δεν δείχνει να ενοχλείται από για την ομοφοβική μισαλλοδοξία ενός Υπουργού αλλά αντιθέτως την απασχολεί ποικιλοτρόπως η μίνι φούστα μίας βουλευτή. Έχοντας χάσει την αίσθηση μεταξύ χιούμορ και απρέπειας, η αισθητική μας κατάρρευση συμβαδίζει με το ηθικό έλλειμμα λογοδοσίας εκ μέρους των εξουσιών συγκεντρωμένων στα χέρια εκείνων των ολίγων που κόβουν και ράβουν τα όρια της ανοχής μας στα δικά τους μέτρα με γνώμονα τη διατήρηση της κοινωνίας μας σε καταστολή μέχρι την τελική της αποχαύνωση, καθιστώντας την έρμαιο ενός μόνιμου φόβου ακόμα και στη σκέψη και μόνο μίας ελπίδας δανεικής. Δεν είναι λοιπόν να απορεί κανείς γιατί έχουμε σημαντικότερα πράγματα να μας απασχολούν από το αν ο Σαμαράς θα συγκεντρώσει τους 180, αν ο Παπανδρέου θα κάνει δικό του κόμμα ή αν ο Τσίπρας θα μπορέσει να συγκυβερνήσει με τον Λαφαζάνη; 

protagon.gr

Διαβάστε περισσότερα...

Νορβηγία, ένας χρόνος μετά

Της Μάρως Βακαλοπούλου

Η Ούρσουλα Λαχ είναι βιβλιοθηκάριος. Γεννήθηκε στην Πολωνία, αλλά ζει στη Νορβηγία εδώ και 37 χρόνια. Για να πάει στη δουλειά της, στη Βιβλιοθήκη Ντέιχμαν, συνήθως κόβει δρόμο μέσα από το κέντρο του Οσλο. Εως πέρυσι το καλοκαίρι ξέκλεβε λίγο χρόνο για να πεταχτεί απέναντι, στο όμορφο πάρκο όπου την ησυχία διατάρασσαν μόνο οι χαρούμενες φωνές των παιδιών. Δεν το κάνει πια. Λίγο πιο κάτω, στον ίδιο δρόμο, είχε παρκάρει πριν από έναν χρόνο το φορτηγάκι του γεμάτο εκρηκτικά ο Αντερς Μπέρινγκ Μπρέιβικ.

Η 22α Ιουλίου είναι μια ημερομηνία που κυνηγάει τη Νορβηγία∙ μια ημερομηνία που θα ήθελε να ξεχάσει, αλλά δεν θα μπορέσει ποτέ. Η ημερομηνία της διπλής επίθεσης: στο Οσλο, με παγιδευμένο αυτοκίνητο και στόχο την ηγεσία της χώρας, και στη θερινή κατασκήνωση του νησιού Ουτόγια, με σκοπό να αφανίσει την επόμενη γενιά του Εργατικού Κόμματος. Ο απολογισμός: 77 νεκροί, εκ των οποίων οι περισσότεροι έφηβοι. Ο νεότερος ήταν μόλις 14 ετών.

Ο Μπρέιβικ υπήρξε αδίστακτος. Δεν συγκινήθηκε ούτε όταν τα θύματά του τον παρακαλούσαν να δείξει έλεος. Το έκανε για την πατρίδα, είπε στην απολογία του. Δεν ήταν σφαγή, ήταν μια απάντηση στη μεταναστευτική πολιτική της νορβηγικής κυβέρνησης, «μια επιχείρηση υπεράσπισης της Νορβηγίας από την πολυπολιτισμικότητα και τον ισλαμικό κίνδυνο», ισχυρίστηκε ο εξτρεμιστής δολοφόνος στη δίκη του, τον περασμένο Απρίλιο - η απόφαση του.....δικαστηρίου αναμένεται στις 24 Αυγούστου.

Οι πρώτες αντιδράσεις ήρθαν αμέσως μετά το πρώτο σοκ. Χιλιάδες Νορβηγοί βγήκαν στους δρόμους όχι για να φωνάξουν, αλλά για να τραγουδήσουν με τριαντάφυλλα στα χέρια. Ενα τεράστιο χαλί από λουλούδια στρώθηκε στον δρόμο που οδηγεί στον καθεδρικό ναό του Οσλο. Μαζί και ένα μήνυμα: «Εάν ένας άνθρωπος μπορεί να δείξει τόσο μίσος, φανταστείτε πόση αγάπη μπορούμε να δείξουμε όλοι μαζί».

Σε πολιτικό επίπεδο, ο νορβηγός Πρωθυπουργός Γενς Στόλτενμπεργκ δεσμεύτηκε να κάνει τα πάντα προκειμένου να μην υπονομευθούν οι αξίες της χώρας.

Εναν χρόνο αργότερα φαίνεται ότι κράτησε τον λόγο του. Ούτε οι αρμοδιότητες της Αστυνομίας αυξήθηκαν ούτε η νομοθεσία περί τρομοκρατίας άλλαξε. Στους δρόμους του Οσλο οι κάμερες παρακολούθησης εξακολουθούν να είναι απειροελάχιστες και οι αστυνομικοί μπορούν να οπλοφορούν μόνο εφόσον έχουν ειδική άδεια. Ακόμη και η κεντρική πύλη που οδηγεί στο Κοινοβούλιο, στην καρδιά της πρωτεύουσας, παραμένει ανοιχτή και αφύλακτη. Η ηγεσία της χώρας είναι πεπεισμένη ότι ο κόσμος δεν θέλει νόμους που θα καταπατούσαν τα θεμελιώδη δικαιώματά του, όπως η προστασία της ιδιωτικής ζωής. Γιατί η Νορβηγία δεν ακολούθησε το παράδειγμα της Αμερικής; Ο Γιαν Εγκελαντ, πρώην αξιωματούχος του νορβηγικού υπουργείου Εξωτερικών και νυν υποδιευθυντής της οργάνωσης Human Rights Watch, εξηγεί ότι «σε ένα μέρος όπως η Νορβηγία το τρομοκρατικό χτύπημα το βλέπεις κυρίως από την οπτική της επιβολής του νόμου. Στις ΗΠΑ το βλέπεις από την οπτική του πολέμου, σαν να πρόκειται για ένα έθνος που δέχεται επίθεση».

tanea.gr

Διαβάστε περισσότερα...

Παρακατιανά αλλά όχι χωρίς αξία

Tης Μαριας Κατσουνακη

Από τα χειρότερα της κρίσης είναι η δυσανεξία της διάθεσης. Μια διαρκής αντίδραση, σχεδόν οργανική, σε ό,τι έως σήμερα αποτελούσε κανονικότητα. Οι συζητήσεις δεν έχουν παρά το ίδιο αντικείμενο σε παραλλαγές, η επωδός καταλήγει συνήθως στο ίδιο ερώτημα, η κατήφεια είναι η εθνική μας έκφραση.

Τα μέτρα των 11,6 δισ. ευρώ, ανεργία, δαπάνες, περικοπές, απολύσεις, οι εταίροι, η Ευρώπη, ο κόσμος που αλλάζει, οι διαρκείς ανατροπές στην καθημερινότητα του καθενός, αντιστάσεις δυσβάστακτες σε οτιδήποτε έως χθες επιτύγχανε κανείς με ευκολία. Δυσκολίες που πυκνώνουν. Η ζωή αλλιώς.

Η συλλογικότητα αποτελεί ακόμη αίτημα, οι κατακτήσεις (στην ελληνική κοινωνία) είναι πρόσφατες και η δουλειά προς αυτή την κατεύθυνση έχει πολύ δρόμο. Η επανάκτηση της κανονικότητας όμως του ενός, του καθενός, είναι προσωπική υπόθεση. Και σε αυτή την επίπονη διαδικασία, τα ελάχιστα είναι αρωγός: μια καλή κουβέντα, η ενθάρρυνση, ο φίλος που σε νοιάζεται, το χαμόγελο που δεν μοιάζει με γκριμάτσα, η συζήτηση που κλείνει για λίγο απέξω την κρίση και ξεστρατίζει σε άλλα, προσωπικά, ασήμαντα, ετερόκλητα.

Η μεγαλύτερη ανατροπή είναι αυτή: το απλούστερο, το τετριμμένο, το.....καθημερινό, το κανονικό χάθηκε και πρέπει να επανακτηθεί. Επειγόντως. Γιατί η ζωή δεν βγαίνει πέρα με τη σκέψη ότι στο τέλος της μέρας μας περιμένει ο γκρεμός. Ας επιστρατεύσουμε τις μικρές λεπτομέρειες που απαξιώναμε γιατί ακριβώς θεωρούσαμε δεδομένες. Το δίχτυ ασφαλείας μπορεί να υφαίνεται με μέτρα θεσμικά, αλλά υπάρχουν και αυτά στα οποία δεν θα αναφερθεί ποτέ κανένα δελτίο ειδήσεων ή πολιτικός αρχηγός. Οι συμπεριφορές, ας τις ονομάσουμε, «αλληλεγγύης», που ατονούν, καθώς τα πιο δυσοίωνα σενάρια κυριαρχούν στη σκέψη και οροθετούν τη φαντασία. Γιατί η αλληλεγγύη εκτός από την αναγκαία, πρακτική, εφαρμογή της (τα τρόφιμα για τους άστεγους, τα συσσίτια για τους άπορους, κ.ο.κ.), έχει μια άλλη πιο δύσβατη πτυχή. Δεν έχει να κάνει με κηρύγματα περί αγάπης αλλά με την επαναδιαπραγμάτευση της πραγματικότητας.

Με την προσπάθεια -γιατί απαιτείται προσπάθεια- να ανασύρουμε τα παρακατιανά, που μπορούν να προσφέρουν την ελάχιστη, τη στιγμιαία, ανακούφιση. Η διάρκεια του χαμόγελου ή του καλού λόγου δεν είναι μεγάλη, και με τις θερμοκρασίες που έχουν αναπτυχθεί εξατμίζονται στο πι και φι, αλλά το αποτύπωμα παραμένει. Γι’ αυτό το απειροελάχιστο ίχνος αξίζει να προσπαθήσουμε.

kathimerini.gr

Διαβάστε περισσότερα...

«Τι να τα κάνω τα λεφτά»...

Tου Παντελη Μπουκαλα

Πέντε δισ. ευρώ (δηλαδή περίπου όσα χάνονται ετησίως λόγω της φοροαποφυγής και της φοροκλοπής) επέστρεψαν στις τράπεζες μετά τις εκλογές. Αλλα είκοσι μένουν καταχωνιασμένα σε θυρίδες ή κρυμμένα σε ψυγεία, σε εικονοστάσια, σε στρώματα, σε ειδικά ζωνάρια που οι ιδιοκτήτες τους τα φορούν ακόμα κι όταν κολυμπάνε. Και αρκετά περισσότερα εξακολουθούν να αερίζονται σε ξένους τόπους, ορεινούς όπως η Ελβετία ή νησιωτικούς όπως τα Καϊμάν. Από τη Λευκωσία πάντως πρέπει να έφυγαν αμέσως όσα ευρώ είχαν στείλει οι Αθηναίοι από αδελφική αλληλεγγύη προς τον κυπριακό λαό. Οταν είδαν ότι ακόμα και στη διαχείριση των οικονομικών είμαστε γνήσια αδέρφια, είπαν να φέρουν πίσω τις οικονομίες τους. Είναι ένα κομμάτι του αποθέματός μας τα «κινητικά» ευρώ. Χάρη σ’ αυτά η εξαθλίωση δεν είναι ακόμα μαζική, ενώ παραμένουν εν δράσει αρκετές ψευδαισθήσεις ευδαιμονίας, τουλάχιστον σε ορισμένες «πληθυσμιακές ζώνες». Διότι είναι πρόδηλο ότι δεν έχουν όλοι μερίδιο στο «λίπος». Εύκολο θα ήταν να αθροίσουμε τα λεφτά που επέστρεψαν, όσα παραμένουν σεντουκιασμένα και όσα ξενιτεύτηκαν και να διαιρέσουμε το σύνολό τους με τα δέκα εκατομμύρια για να βρούμε το κατά κεφαλήν «λιμνάζον» ή «αποθεματικό» χρήμα. Αλλά οι διαιρέσεις αυτού του είδους, που αναζητούν μέσους όρους, δεν είναι μόνο εύκολες. Είναι και ευφάνταστες. Διότι ο οικονομικός «μέσος όρος» έχει τόσο νόημα όσο κι ο «μέσος πολίτης». Με φαντάσματα έχουμε να κάνουμε και στις δύο περιπτώσεις, με στατιστικά κατασκευάσματα, βολικά αλλά ανύπαρκτα στην πραγματική ζωή. Αν αθροίσεις τα δισ. ενός βιομήχανου και τα ψίχουλα ενός συνταξιούχου και διαιρέσεις με το δύο για να βρεις τον «μέσο όρο», δεν έχεις βέβαια δύο πολύ πλούσιους ανθρώπους· εξακολουθείς να έχεις έναν ζάπλουτο κι έναν πάμπτωχο.

Πριν πάντως αναρωτηθούμε αν έχουμε όλοι ποσοστό στα ποσά που μπαινοβγαίνουν, θα ’πρεπε να εξετάσουμε τη.........νομιμότητα της απόκτησής τους. Βελόνα στ’ άχυρο; Ναι, μόνο που τη βελόνα την πετάει εκεί η ίδια η πολιτεία, για να διευκολυνθούν οι καθεστωτικοί ημέτεροι, αλλά και για να χαθούν μέσα στη γενικευμένη ανομία τα ίχνη του πολιτικού χρήματος. Το κόλπο της διάχυσης της διαφθοράς υπήρξε πάντοτε αποτελεσματικό: επιτρέπεις στα χαμηλότερα (κοινωνικά, κομματικά, οικονομικά) κλιμάκια να παραοικονομούν και να χτίζουν και διά της απατεωνίας την αυταπάτη της ευμάρειας, ώστε έτσι να συγχωρούν ή να παραβλέπουν το μεγάλο παιχνίδι στα ψηλά. Αυτή είναι άλλωστε η μοναδική εκδοχή όπου το «μαζί τα φάγαμε» έχει κάποιο νόημα.

Ενα επιπλέον ερώτημα: πόσο καλλιεργημένος και πόσο αυθόρμητος υπήρξε ο φόβος που οδήγησε στην εκροή κεφαλαίων; Η απάντηση δεν είναι δύσκολη. Αρκεί να θυμηθούμε πόσα δελτία των οχτώ και πόσα πρωτοσέλιδα δραχμοκινδυνολογούσαν ασύστολα χωρίς να έχει εγερθεί σχετικό ζήτημα. Για να κάνουν την τρίχα τριχιά και την εύλογη ανησυχία πανικό. Εναν πανικό πολιτικά κερδοφόρο για ορισμένους.

kathimerini.gr

Διαβάστε περισσότερα...

Στην TV αρέσουν οι μολότοφ

του Σταύρου Θεοδωράκη

Αν εξαιρέσεις τις πλαστικές σφαίρες, η ατμόσφαιρα θύμιζε Ελλάδα. Διαδηλωτές με μαντήλια στο πρόσωπο και αστυνομικοί ρόμποκοπ. Μολότοφ και καδρόνια οι μεν, καπνογόνα και γκλομπ οι δε. «Οι Ισπανοί ανθρακωρύχοι διαμαρτυρήθηκαν με αυτόν τον δυναμικό τρόπο, για την περικοπή των μισθών τους» μας πληροφορούσε – μάλλον περιχαρής, άγνωστο γιατί – ο έλληνας εκφωνητής. «Οι αστυνομικοί για να αποτρέψουν την κατάληψη του υπουργείου Βιομηχανίας, χρησιμοποίησαν πλαστικές σφαίρες. Πολλοί διαδηλωτές, ανάμεσα τους και πολλές γυναίκες, τραυματίστηκαν». Εν ολίγοις ο δημοσιογράφος έλεγε ό,τι βλέπαμε.

Μετά, το πλάνο άλλαξε και είδαμε φωτιές –πάλι από μολότοφ! - στις ακτές της Χιλής! Άκου τώρα τι πήγαν και βρήκαν οι άνθρωποι. «Χιλιανοί ψαράδες συγκρούστηκαν με την αστυνομία μετά την απόφαση της κυβέρνησης να βάλει όριο στα ψάρια που μπορούν να ψαρεύουν καθημερινά». Από τα πλάνα απουσίαζαν τα ψάρια, περίσσευε όμως η βία. Γιατί όμως η κυβέρνηση της Χιλής μετράει τα ψάρια των ψαράδων της; Κάνει αυτό που λέει η Greenpeace και η WWF; Προστατεύει δηλαδή τα ψάρια ή μήπως προωθεί τις μεγάλες αλιευτικές εταιρίες; Και ποιό τέλος πάντων είναι, αυτό το ημερήσιο όριο ψαρέματος; Και γιατί οι Ισπανοί κόβουν το 63% των κρατικών επιδοτήσεων στα ανθρακωρυχεία; Τι προσπαθεί να κάνει η Ραχόι; Θέλει να απαγκιστρώσει την Ισπανία από τον άνθρακα ή θέλει να χτυπήσει ένα πρωτοπόρο τμήμα της εργατικής τάξης; Και πόσοι τέλος πάντων είναι οι ανθρακωρύχοι που μοιράζονταν αυτά τα 300 εκατομμύρια ευρώ και τώρα θα πρέπει να μοιραστούν 110;

Δυστυχώς η τηλεόραση δεν είχε καμία απάντηση σε όλα αυτά. Το......ελληνικό Ίντερνετ, μήπως; Όχι, ούτε εκεί βρήκα απαντήσεις για τις συγκρούσεις στην Ισπανία και την Χιλή. Δυστυχώς, όσο τα «Μέσα» αυξάνονται, τόσο η «μάχη» μεταφέρεται στην επιφάνεια. Η ελληνική τηλεόραση αναζητά, όλο και περισσότερο, «έντονες εικόνες», μήπως και εντυπωσιάσει και το νέο-ελληνικό διαδίκτυο ακολουθεί τα χνάρια της. Η δημοσιογραφία μας, συνεχίζει να απέχει από την βασική της υποχρέωση που είναι να εξηγεί την πολυπλοκότητα των γεγονότων. Οι αποφάσεις της πολιτικής, τα αίτια των συγκρούσεων, δεν έχουν ερμηνείες για τα «Μέσα», παρά μόνο «εικόνες». Η απλοϊκότητα όμως - και όχι η μεροληψία όπως θα νόμιζε κανείς –είναι ο μεγάλος κίνδυνος. Η μεροληψία γίνεται εύκολα αντιληπτή, η απλοϊκότητα αντίθετα, σε παίρνει με το μέρος της. Οι μολότοφ όμως, οι φωτιές, τα «σπασίματα», λένε «ψέματα» όταν δεν συνοδεύονται από πολλές μικρές πληροφορίες. Σε παρασύρουν σε μια συναισθηματική αντίδραση, σε καλούν να επιλέξεις στρατόπεδο, σε κάνουν όχλο. Λειτουργούν, δηλαδή, όπως λειτουργούσε κάποτε η φήμη. Ναι, τώρα που το σκέφτομαι η κρίση, μας «επιστρέφει» ξανά στον πρωτογονισμό της φήμης. Μόνο που τώρα έχει σύμμαχο την «αυθεντία» της εικόνας.

www.protagon.gr

Διαβάστε περισσότερα...

Από τη μεταδημοκρατία στην κατάρρευση

Προσθήκη λεζάντας

Tου Nικου Γ. Ξυδακη

Ακούω κάτι ξεχαρβαλωμένες κιθάρες. Σκοτεινές, θρηνώδεις, πληκτικά επαναλαμβανόμενες παρατηρήσεις πάνω στο ναρκωμένο σώμα της Ελλάδας, από τα βάθη του χρόνου, καλοκαίρι-φθινόπωρο 2007, άνοιξη 2009, όταν όλα έβαιναν ομαλώς, χωρίς φανερούς γκρεμούς, σχεδόν χωρίς κατήφορο. Σκαλίζοντας αρχεία, έπεσα πάνω σε ξεχασμένα μουρμουρητά, και κατεπλάγην: ήταν σαν σήμερα, τόσο δυσοίωνα. Μοντάρω πλάνα από παλιά ζουρνάλ:

1. Ασύμμετρη Ελλάδα. Που κάνεις λαμπρούς Ολυμπιακούς, το 2004, με μια μονάχα πυρκαγιά απ’ τα πυροτεχνήματα του πάρτι, και λαμπαδιάζεις συγκλαδοκορμόριζη δύο μήνες ατέλειωτους προεκλογικούς, το μαρτυρικό καλοκαίρι 2007. Ιδια είσαι τότε και τώρα; Ιδια, άνιση, αντιφατική, μοιραία, ικανή για το άλμα, ικανή για την καταβύθιση.

Ασύμμετροι Ελληνες. Ράθυμοι καταφερτζήδες, κυνικοί ατομιστές, που εξυψώσατε την ατσιδοσύνη και κλείσατε το μάτι στη λαμογιά, που προσκυνήσατε την καταπάτηση και τη βαφτίσατε real estate, που ζηλέψατε τον μαυραγορίτη και τον φοροκλέφτη, που τιμήσατε με την ψήφο σας τον φαύλο και ανεχθήκατε υστερόβουλα τον ανάξιο. Μοιραίοι και άνισοι, που δεν στέρξατε να προσφέρετε ψίχουλο στο Κοινόν των Ελλήνων, μα τα ζητάτε όλα από το κράτος-πατερούλη και εκμαυλιστή. Ασύμμετρε συνέλληνα, συμπολίτη, συνάνθρωπε, ας αφουγκραστούμε τώρα τη σιωπή της φρυγμένης γης. Νιώθουμε τη στάχτη της ξεκούρδιστης κοινωνίας, βλέπουμε στις οθόνες ανδρείκελα, κομμένες κεφαλές, διαρκείς υπομνήσεις της ενοχής, της........οδικής τους, και του δικού μας μικρού μερδικού.

Ας σκεφτούμε ποιοι είμαστε, εδώ που φτάσαμε. [28.08.2007]

2. Το πλήθος σαλεύει. Αντιδρά. Φορά μαύρα. Στέλνει sms. Αναζητεί την απολεσθείσα συλλογικότητα, το χαμένο σώμα, και το βρίσκει πρόχειρο, ψηφιοποιημένο ήδη, στο address book του κινητού και του λάπτοπ: το τέτοιο συλλογικό σώμα είναι απελπιστικά ρικνό, μια σκιά, είναι ουσιαστικά η παρέα και οι γνωστοί, αλλά είναι το μόνο ίσως σημείο εκκίνησης για την επανεύρεση του συλλογικού παιχνιδιού. Και μπορεί να πολλαπλασιαστεί, να πάει μακριά, σαν αλυσίδα από φρυκτωρίες. Οταν τα νεωτερικά δίκτυα ξεμένουν από σήμα, τα μεταδίκτυα συγκροτούνται ξαναβρίσκοντας το αρχαϊκό φλόγα-με-φλόγα, σώμα-με-σώμα.

Η μεσαία Ελλάδα δυσφορεί. Ξεφυσάει, σιχτιρίζει. Μα όπου κι αν στραφεί, αντικρίζει τοίχους. Εχασε την πίστη, έχασε τον λόγο. Η πίστη έγινε δεισιδαιμονία, έγινε φανατισμός· ο λόγος έχασε την κριτική του δύναμη, έγινε εργαλειακός, έγινε σύμβαση και χειραγώγηση. Η πολιτική διεξάγεται με αναθέσεις σε εργολάβους, με outsourcing. Η έκλειψη όλων αυτών επιτείνει τη δυσφορία. Κενό. [...]

Σηκώστε τον ποδόγυρο! Διαπλέουμε τη Μεταδημοκρατία της Δυσφορίας... [09.09.2007]

3. Το περίβλημα στέκει όρθιο. Από μέσα όμως συντελείται διαρκώς μια εσωτερική κατάρρευση. Ενας φλοιός μάς συνέχει· η ψίχα φυραίνει αδιάκοπα. Η ψίχα είναι η ψυχή, η συλλογική ψυχή. Που δεν είναι πια ούτε ψυχή ούτε συλλογική [...] Η πολιτική ελίτ αιωρείται μέσα στο περίβλημα, στο κενό της κατάρρευσης, αυτονομημένη από το κοινωνικό σώμα, αυτονομημένη από τις ανάγκες και τις αγωνίες της κοινωνίας, κινούμενη μόνο βάσει των δικών της ιδιοτελών αναγκών, κινούμενη αποκλειστικά για την αυτοαναπαραγωγή της. [...] Οικονομική ελίτ: εν μέρει παρασιτική, εν μέρει υπερεθνική, εν όλω προσοδοθηρική, και σε κάθε περίπτωση ελάχιστα αναπτυξιακή και ριψοκίνδυνη. Η χώρα αντιμετωπίζεται ως πεδίο άντλησης κέρδους και σπανίως ή ποτέ ως δημόσιος χώρος που πρόσφερε ευκαιρίες κερδοφορίας και αξίζει άρα να του επιστραφεί μέρος του κέρδους. Κατάρρευση. Η γνώση των ασυμμετριών, λειψή και στρεβλή το συχνότερο, εκβάλλει πάντα στην πίκρα, στον φθόνο, τη μνησικακία, τη μεμψιμοιρία, τη μοιρολατρική αποδοχή της κατάρρευσης. Ηττημένος χωρίς μάχη, ο πολίτης μέμφεται και ταυτοχρόνως φθονεί τους προνομιούχους κατεδαφιστές, αυτούς που έχουν το προνόμιο να επιζούν ενώ τα πάντα γύρω τους καταρρέουν. Η μνησικακία όμως ή η διάχυτη μικροδιαφθορά δεν σώζει· δεν προσφέρει αυτοπεποίθηση, πίστη, ελπίδα, δύναμη για να αντιστραφεί η διαδικασία της κατάρρευσης. Ετσι, την κατάρρευση πυροδοτεί κάθε πλευρά: η αυτοαναφορική, σχεδόν αυτιστική πολιτική ελίτ, η προσοδοθηρική, σχεδόν μοχθηρή οικονομική ελίτ, η παραλυμένη από φόβο μεσαία τάξη, τα κατώτερα στρώματα εξουθενωμένα προ πολλού από την ανέχεια και την αμάθεια, ακόμη και η νεολαία που βλέπει το μέλλον της διαψευσμένο και μαύρο προτού καν δοθεί της ζωής.

Χωρίς στοιχειώδη αυτογνωσία, χωρίς αυτοπεποίθηση και στρατήγημα, αυτή η πολυσθενής κοινωνία κινείται φυγόκεντρα και αντινομικά, κανιβαλίζεται [...] παράγει κατάρρευση· την κατάρρευσή της.[18.04.2009]

kathimerini.gr

Διαβάστε περισσότερα...

Η προπατορική αρετή

Tου Πετρου Παπακωνσταντινου

Διαβάζοντας τα τηλεγραφήματα των διεθνών πρακτορείων ή ακούγοντας τα δελτία ειδήσεων ορισμένων καναλιών, αποκομίζει κανείς την αίσθηση ότι η χθεσινή ανακάλυψη αποτελεί θρίαμβο όχι της πειραματικής Φυσικής, αλλά της εφαρμοσμένης... Θεολογίας! «Εντόπισαν το σωματίδιο του Θεού» είναι ο τίτλος που αναπαράγεται ξανά και ξανά από μια δημοσιογραφία που ό,τι χάνει σε πρωτοτυπία το κερδίζει σε ευσέβεια. «Βρήκαμε το χειρόγραφο του Θεού» είχαν πει ο Μπιλ Κλίντον και ο Τόνι Μπλερ όταν αποκωδικοποιήθηκε για πρώτη φορά, σε χονδρικές γραμμές, το ανθρώπινο γονιδίωμα, το 2000. «Η ηχώ της Δημιουργίας» είναι το στερεότυπο που συνοδεύει κάθε καινούργια ανακάλυψη της Κοσμολογίας αναφορικά με τη Μεγάλη Εκρηξη.

Μπορεί η Μεταφυσική να προσφέρει πιο «πιασάρικους» τίτλους από τη Φυσική, κινδυνεύει ωστόσο να μας αποκρύψει τα πραγματικά θαύματα του ανθρώπινου μόχθου που βρίσκονται μπροστά στα μάτια μας. Και κάποια χρήσιμα διδάγματα που θα μπορούσαμε να αποκομίσουμε από αυτά. Πρώτα απ’ όλα, το χθεσινό επίτευγμα αποτελεί θρίαμβο της ανθρώπινης συλλογικότητας - και όχι μόνο του συμπαθέστατου, σεμνότατου και κορυφαίου επιστήμονα Πίτερ Χιγκς. Τρεις χιλιάδες φυσικοί, περισσότεροι μηχανικοί, τεχνικοί και εργάτες συνεργάστηκαν για το μεγαλύτερο πείραμα στην ιστορία των επιστημών. Ο Νεύτωνας είπε κάποτε ότι μπόρεσε να δει μακριά γιατί στηριζόταν σε ώμους γιγάντων, εννοώντας τον Κοπέρνικο και τον Γαλιλαίο. Στις μέρες μας, αυτοί οι.......γίγαντες είναι οι χιλιάδες ανώνυμοι ήρωες της πνευματικής και σωματικής εργασίας.

Επιπλέον, η ανακάλυψη του CERN ήταν μια μεγάλη νίκη της Ευρώπης. Το 1993, οι Αμερικανοί αποφάσισαν να ενταφιάσουν τον δικό τους υπερεπιταχυντή σωματιδίων, κρίνοντας ότι ήταν πεταμένα λεφτά. Παραδόξως, αυτό συνέβη στη διάρκεια της οκταετίας του Μπιλ Κλίντον, περίοδο παχειών αγελάδων για την Αμερική, έκρηξης του Χρηματιστηρίου, αποθέωσης της τεχνολογικής προόδου και των ιδεολογημάτων της νέας οικονομίας - μιας νέας οικονομίας η οποία, ωστόσο, δεν άφηνε χώρο για τη βασική επιστημονική έρευνα.

Το αποτέλεσμα ήταν να μείνουν πίσω οι Ηνωμένες Πολιτείες στην -κατ’ ανάγκην πολυδάπανη- βασική έρευνα, από την οποία γεννιούνται σχεδόν όλες οι μεγάλες ανακαλύψεις. Από τις κορυφαίες επιστημονικές ανακαλύψεις του τελευταίου αιώνα, η συντριπτική πλειονότητα -με μοναδική αξιοσημείωτη εξαίρεση το τρανζίστορ- προήλθε όχι από ιδιωτικές επιχειρήσεις, αλλά από δημόσια ερευνητικά ιδρύματα. Για τα πολύ «πρακτικά», επιχειρηματικά πνεύματα, ας σημειώσουμε ότι το ίδιο το Ιντερνετ, το λογισμικό του www, με το οποίο δουλεύουν όλες οι επιχειρήσεις, επινοήθηκε ακριβώς στο CERN, ως υποπροϊόν της βασικής έρευνας. Της δημόσιας έρευνας, που υποκινείται όχι από το άμεσο κέρδος, αλλά (ας μας επιτραπεί η ασεβής σκέψη) από την προπατορική αρετή του ανθρώπου: την περιέργεια.

kathimerini.gr

Διαβάστε περισσότερα...

Ξυπνώντας μες στο χιόνι

Tου Nικου Γ. Ξυδακη

Aς υποθέσουμε πως δεν έχουμε φτάσει στο μαύρο αδιέξοδο, στην άβυσσο του νου. Εγραφε ο Καρυωτάκης το 1928, μετά την καταστροφή. Τι μπορούμε να υποθέσουμε σχεδόν έναν αιώνα αργότερα, για την εν προόδω καταστροφή; Ας πάρουμε την πιο αισιόδοξη υπόθεση: ότι δεν θα καταστραφούμε περισσότερο. Ακόμη όμως και με αυτή την αισιόδοξη υπόθεση, είναι απολύτως αναγκαίο να καταλάβουμε ποια είναι η παρούσα κατάσταση της χώρας και των ανθρώπων της. Μόνο κατανοώντας τα μεγέθη της πενταετούς ύφεσης και ανεργίας, μόνο κατανοώντας τις τσακισμένες δομές του κράτους και της οικονομίας, μόνο κατανοώντας τις νοοτροπίες και το ήθος της κοινωνίας που εξέθρεψε και υπέστη αυτό το κράτος και αυτή την οικονομία, μόνο τότε θα μπορέσουμε να βγούμε από την κρίση για να ανατάξουμε τα ερείπια και τα ράκη, μόνο τότε θα διαρρήξουμε τον κύκλο της παρακμής και θα αρχίσουμε να αναδυόμαστε. Μόνο αν καταλάβουμε.

Δεν είναι εύκολο. Η κρίση, η δυσχέρεια, η διατάραξη, η επελαύνουσα καταστροφή θολώνουν τον νου. Το πλήθος, σαν ρευστό, παίρνει το σχήμα της κοινωνίας που του δίδεται· συνήθως δεν έχει τη δυνατότητα να το επιλέξει ή να το αλλάξει, αλλά κι όταν ακόμη παρουσιάζεται η τέτοια δυνατότητα, το πλήθος διστάζει, λοξοδρομεί, συχνά επιλέγει να παραμείνει στο οικείο σχήμα του ετερόνομου και του κυριαρχούμενου, του πελάτη και του ραγιά, επιλέγει να δει το ποτήρι μισογεμάτο, να αφεθεί στον γλυκό ύπνο του παγετώνα, να κοιμηθεί υπό τη χιόνα, κι ας γίνει η χιών σινδών, σάβανον.

Κάτι τέτοιο παρατηρείται τώρα. Μετά τον αιφνιδιασμό, την αγανάκτηση, την οργή, τον φόβο, την απελπισία, τώρα έρχεται η σειρά μιας πεισμωμένης ψευδαίσθησης, ενός φενακισμού, μιας απεγνωσμένης πεποίθησης ότι κάτι θα συμβεί και θα σωθούμε. Ποιος όμως θα...........μας σώσει αν εμείς δεν μπορούμε να αναλάβουμε τη βαριά ευθύνη να σωθούμε; Να αλλάξουμε με τους δικούς μας όρους; Το πολυτιμότερο, καίτοι πικρό, δίδαγμα της κρίσης είναι αυτό. Διότι ήδη έχουμε αλλάξει, ακόμη και αν δεν το αντιλαμβανόμαστε, ακόμη και αν δεν το αποδεχόμαστε, επειδή είναι επώδυνο ή ανησυχητικό, επειδή διαταράσσει ισορροπίες και βολέματα. Η Ελλάδα έχει αλλάξει τα χρόνια της κρίσης, βαθιά, αμετάκλητα· τίποτε δεν είναι ίδιο, τίποτε δεν θα ξαναγίνει ίδιο. Είμαστε κοινωνία σε μετασχηματισμό.

Είμαστε κατ’ αρχάς χώρα που έχει χάσει την αξιοπιστία της, είμαστε λαός που προκαλεί την αντιπάθεια ή τον οίκτο. Αυτές οι απώλειες είναι χειρότερες και από τη φτώχεια, αν το ζυγίσουμε, αν βγούμε προσώρας από τα βάσανά μας και δούμε τους εαυτούς μας σε μακρύτερη διάρκεια. Ασφαλώς και παίξαμε το ρόλο του εξιλαστήριου θύματος σε μια κρίση διεθνή, που δεν τη γεννήσαμε. Αλλά αυτό δεν έχει σημασία πια, καθώς το δυσμενές ψευδές στερεότυπο εδραιώνεται στα βλέμματα των περισσότερων συνευρωπαίων. Το στερεότυπο θα αλλάξει μόνο αν αλλάξουμε εμείς τη μοίρα μας, αν αλλάξουμε τους όρους του παιχνιδιού.

Η επίγνωση λοιπόν κατ’ αρχάς. Η επίγνωση ότι η κοινωνία μας δεν συνέχεται πλέον με τους δεσμούς της παραδοσιακής οικογένειας, διότι έχει κι αυτή αλλάξει, δεν συνέχεται με τους πελατειακούς δεσμούς, τους εγνωσμένα καταστροφικούς. Δεν συνέχονται καν οι τάξεις με τους δικούς τους εσωτερικούς δεσμούς, διότι εν τω μεταξύ οι παλιές ταξικότητες απέμειναν άδειες χωρίς τις γκρεμισμένες βεβαιότητες, σε περιβάλλον φτώχειας, διότι οι παλιές οριοθετήσεις αναπροσδιορίζονται βίαια, και διότι νέες ταξικότητες αναδύονται, οριζόμενες από τους επισφαλείς εργαζόμενους και τους εργάτες της γνώσης, τους πρεκάριους και τους κογκνιτάριους. Επίγνωση για τις καινοφανείς δημογραφικές και ανθρωπολογικές διαστρωματώσεις, που θα ορίσει η αποστράγγιση του εθνικού κορμού από τους νέους με υψηλή μόρφωση και δεξιότητες, εφόσον συνεχιστεί η παραγωγική ερήμωση. Επίγνωση για τις νέες κοινωνικές και ιδεολογικές αποτυπώσεις, όσο θα επελαύνουν ανασφάλεια και έγκλημα στον καθημερινό βίο, με ίχνη ήδη ορατά στο πολιτικό πεδίο: εκρηκτική άνοδος της άκρας δεξιάς. Με αποτυπώσεις βαθύτερες στη συλλογική ψυχή ενός λαού πληγωμένου και συκοφαντημένου: θα νιώθει προδομένος, απομονωμένος, δεν θα τον καταλαβαίνουν και θα αποσύρει τις κεραίες του προς την εσωστρέφεια και τον γλυκύ μαρασμό του ανάδελφου.

Σε φόντο υλικής καταστροφής βίων και ψυχών, τέτοιες σκέψεις γύρω από αναδυόμενες ιδεολογίες και συμπεριφορές μπορεί να ακούγονται σαν άκαιρος σχολαστικισμός. Δεν είναι. Οι ενδεχόμενοι εαυτοί της κρίσης, στρεβλοί, πικραμένοι, τυφλοί, αυτοκαταστροφικοί, είναι εμείς. Αυτό να προλάβουμε.

kathimerini.gr

Διαβάστε περισσότερα...

Η τέχνη του τιτιβίσματος

Tου Παντελη Μπουκαλα

Στην τέχνη του λόγου η αγάπη για το μικρό και το ευσύνοπτο, συμπυκνωμένη στην απόφανση «μεγάλο έργο, μεγάλο κακό», κρατάει τουλάχιστον από τον καιρό του Καλλίμαχου του Κυρηναίου. Πάνε περίπου δυόμισι χιλιετίες από τον 4ο/3ο αιώνα, οπότε άκμασε ο σπουδαίος λόγιος και ποιητής που χρησιμοποίησε συστηματικά την ίδια την ποίηση για να εξαπολύσει λιβέλους κατά των λογοτεχνικών του αντιπάλων και για να υπερασπίσει την αισθητική του θεωρία. Μολονότι ποιητής πάντως και σοφός, άρα ένας από αυτούς που, κατά Καβάφη, ακούνε τη «μυστική βοή των πλησιαζόντων γεγονότων» καθαρότερα από τους άλλους, δεν θα μπορούσε να μαντέψει τον «Ερωτα του Ελαχίστου» που άνοιξε τα φτερά του στις μέρες μας - φτερά τόσο μεγάλα που τείνουν να σκιάσουν άλλες μορφές του δημόσιου λόγου, εκτενέστερες.

Μιλάω για τον απόλυτο μινιμαλισμό του τουίτερ και των τιτιβισμάτων (κι άντε τώρα να γράψεις «τιττύβισμα», όπως θέλει το Λεξικό Μπαμπινιώτη, αυτό το ονοματοποιημένο, ηχομιμητικό «τιτίβισμα», όταν έτσι, απλουστευμένο, το γράφουν γενιές και γενιές). Το ηλεκτρονικό κείμενο - μήνυμα των 140 χαρακτήρων θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για μια νέου τύπου λογοτεχνία, κάτι σαν τα ακαριαία χαϊκού σε εκδοχή απελευθερωμένη από τη δεσμευτική φόρμα. Ηδη άρχισαν άλλωστε οι σχετικοί διαγωνισμοί διηγήματος.

Τα εκ κατασκευής υπερλακωνικά τιτιβίσματα..............συμφωνούν και απορρέουν απ’ όλα τα ισχύοντα δόγματα, περιοριστικά της ζωής μας ώς ένα βαθμό (συνήθως μεγάλο), με κυριότερο εξ όλων το λατρευτικά αντιμετωπιζόμενο «ο χρόνος είναι χρήμα», όπερ σημαίνει ότι αν θες να πεις κάτι, πες το χωρίς να σπαταλάς τον χρόνο σου και τον χρόνο όσων σε διαβάζουν. Αν όμως ο δημόσιος λόγος πάσχει, μπορεί να γιατρευτεί με τιτιβίσματα; Το ερώτημα δεν είναι «τεχνοφοβικό», ή τουλάχιστον έτσι ελπίζω. Βλέποντας πόσο μεγάλη είναι η παρεμβατική ισχύς του τουίτερ και πόσο η δημόσια συζήτηση (για τα κόμματα, την τέχνη, τα μίντια, το ποδόσφαιρο...) στρέφεται γίρω από το τιτίβισμα κάποιου «επωνύμου», συμπεραίνουμε ότι σχεδόν τα μόνα «μηνύματα» που βρίσκουν παραλήπτες είναι τα «τουίτ». Τα τιτιβίσματα εντούτοις, λόγω της ιδιοσυστασίας τους, δεν μπορεί να είναι, στις περισσότερες περιπτώσεις, άλλο απ’ ό,τι είναι τώρα: μπηχτές (για να τραφεί το κουτσομπολιό), αστειάκια, αξιώματα ή χρησμοί, επίτηδες σκοτεινοί όχι για να έχουν πολλές σημασίες, ανάλογα με την ανάγνωση, αλλά για να φαίνεται ότι έχουν βαριά σημασία, ακόμα και αν δεν έχουν την παραμικρή.

Μας πήρε λ.χ. μια βδομάδα να σκεφτόμαστε τι ακριβώς εννοούσε ο τουιτάρων κ. Παπουτσής με τον «προσωπικό του επαναπροσδιορισμό». Και χάσαμε έτσι τον χρόνο μας, που «είναι χρήμα». Ενώ αν είχε πει διά μακρών τι (δεν) ήθελε να πει, σε μισή ώρα θα αλλάζαμε θέμα. Το ίδιο θα συνέβαινε με τις βλακειούλες κάποιας καλλιτέχνιδας για τη Χρυσή Αυγή, που της πρόσφεραν την κατά Γουόρχολ δεκάλεπτη φήμη, όπως καθετί το προκλητικά βλακώδες.

kathimerini.gr

Διαβάστε περισσότερα...

26 Ιουνίου - Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών

Η 26η Ιουνίου καθιερώθηκε ως «Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών και της Παράνομης Διακίνησής τους» στις 7 Δεκεμβρίου 1987 από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.

Σκοπός να ευαισθητοποιήσει την παγκόσμια κοινή γνώμη για τις επιπτώσεις από τη χρήση των ναρκωτικών και της παράνομης διακίνησής τους, αλλά και για να τιμήσει τον κινέζο μανδαρίνο Λιν Τσε Χσου (1785-1850), που απαγόρευσε το εμπόριο οπίου στην Καντώνα, με αποτέλεσμα να προκληθεί ο Πρώτος Πόλεμος του Οπίου το 1839.

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, τους τελευταίους 12 μήνες 210 εκατομμύρια άνθρωποι, ηλικίας 15 - 64 ετών ή το 5% του παγκόσμιου πληθυσμού, έκανε χρήση παράνομων ναρκωτικών ουσιών, τουλάχιστον μία φορά. Οι θάνατοι από τα ναρκωτικά ξεπέρασαν τις 200.000. Το παράνομο εμπόριο ναρκωτικών στο ίδιο διάστημα ξεπέρασε τα 320 δισεκατομμύρια δολάρια.

Στην Ελλάδα, από το 1995 έως το πρώτο τρίμηνο του 2011 έχασαν τη ζωή τους από ναρκωτικά 6.467 άνθρωποι. Χειρότερη χρονιά όλων ήταν το 2003, όταν 991 άνθρωποι προστέθηκαν στον μαυροπίνακα του λευκού θανάτου.

Σύμφωνα με στοιχεία του ΕKΤΕΠΝ, περίπου 13.000 άτομα κατηγορήθηκαν το 2010 για παραβάσεις του νόμου «περί ναρκωτικών». Ο αριθμός αυτός υπερδιπλασιάστηκε…τα τελευταία 15 χρόνια, με διάφορες αυξομειώσεις ενδιάμεσα. Από το σύνολο αυτό, ποσοστό περίπου 11% καταδικάζεται, και από αυτούς το 64% για χρήση, κατοχή και καλλιέργεια μικροποσότητας προς ιδίαν χρήση. 

Αυτοί που καταλήγουν στη φυλακή αποτελούσαν το 2010 το 36% του συνόλου των φυλακισμένων, ποσοστό που εμφανίζει μείωση για δύο συνεχείς χρονιές.

Χαρακτηριστική είναι η αύξηση του ποσοστού των μαθητών που έχει κάνει χρήση κάποιας εξαρτησιογόνας ουσίας, κυρίως κάνναβης, σε 15,2% από 12% που ήταν το προηγούμενο έτος, με παράλληλη μείωση της ηλικίας έναρξης της χρήσης.

Το ποσοστό αυτό έχει τριπλασιαστεί τα τελευταία 20 χρόνια στη χώρα μας και η αύξηση αυτή συμβαδίζει με το αυξητικό ποσοστό των νέων που θεωρούν ακίνδυνη τη χρήση της κάνναβης.

Αιτίες για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει το ΚΕΘΕΑ αναφέρθηκαν κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου για τον απολογισμό του Κέντρου για το έτος 2011.

«Κατά τη διάρκεια του 2011, τα μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής και η ακολουθούμενη πολιτική έφεραν τη λειτουργία του ΚΕΘΕΑ σε οριακό σημείο. 

Η κρίση δημιούργησε νέες ανάγκες στον πληθυσμό των χρηστών και στις οικογένειές τους, ωστόσο το ΚΕΘΕΑ και οι άλλοι φορείς απεξάρτησης και κοινωνικής φροντίδας, αντί να υποστηριχθούν, βρέθηκαν αντιμέτωποι με προβλήματα και δυσκολίες, απόρροια μιας ισοπεδωτικής πολιτικής με πολλές αντιφάσεις, κενά και συνεχή αβεβαιότητα» παρατήρησε ο πρόεδρος του ΔΣ του ΚΕΘΕΑ Γεράσιμος Νοταράς.

Συγκεκριμένα, η κρατική επιχορήγηση προς το ΚΕΘΕΑ μειώθηκε κατά 21%, από το 2009 έως το 2011, ενώ περαιτέρω μείωση προβλέπεται για το 2012. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι, το 2009, η επιχορήγηση προς το ΚΕΘΕΑ ήταν 24 εκατ. ευρώ, ενώ, το 2011, η εγγεγραμμένη επιχορήγηση ήταν 23 εκατ. ευρώ, με την καταβληθείσα να είναι ακόμα χαμηλότερη (18.870.000 ευρώ). Για το 2012, η επιχορήγηση είναι 18,5 εκατ. ευρώ, ωστόσο κανείς δεν γνωρίζει εάν θα καταβληθεί στο σύνολό της.

Σε ό,τι αφορά το προσωπικό, η τελευταία έγκριση προσλήψεων για το ΚΕΘΕΑ έγινε το 2006, με αποτέλεσμα ο αριθμός των εργαζομένων να υφίσταται συνεχείς μειώσεις. Το 2011 απασχολήθηκαν 511 εργαζόμενοι, συνολικά 31 λιγότεροι σε σχέση με το 2010. Αυτή τη στιγμή, μάλιστα, εκκρεμούν περισσότερα από 15 αιτήματα προς το ΚΕΘΕΑ για νέες μονάδες, που είναι δύσκολο να υλοποιηθούν εξαιτίας της αδυναμίας στελέχωσής τους.

Προβλήματα στον τομέα των εξαρτήσεων δημιουργεί, όπως υποστηρίζουν οι υπεύθυνοι του ΚΕΘΕΑ και η απουσία εθνικού σχεδιασμού, με το Εθνικό Σχέδιο Δράσης, που εκπονήθηκε με τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων πριν από δύο χρόνια, να μην έχει εφαρμοστεί. «Αντιθέτως, εδώ και ένα χρόνο, η στρατηγική του υπουργείου στον τομέα των ναρκωτικών φαίνεται να εξαντλείται στην επέκταση των προγραμμάτων υποκαταστάτων και τη μεταφορά τους στα νοσοκομεία, βιαστικά, χωρίς σχέδιο, χωρίς προδιαγραφές, χωρίς μέριμνα να καλυφθούν οι πολύπλευρες ανάγκες των χρηστών» όπως εξήγησε ο πρόεδρος του ΚΕΘΕΑ.

Ολα τα παραπάνω συμβαίνουν σε μία περίοδο που η ελληνική κοινωνία διανύει μια περίοδο οικονομικής κρίσης, «οι δραματικές συνέπειες της οποίας στη σωματική και ψυχική υγεία του πληθυσμού και την κοινωνική συνοχή είναι πλέον αδιαμφισβήτητες. Η ανεργία και η σημαντική μείωση των εισοδημάτων έχουν οδηγήσει σε αύξηση της κατάθλιψης και των αυτοκτονιών, των αστέγων, των ανθρώπων που υποσιτίζονται, της παραβατικότητας, της κοινωνικής έντασης και της χρήσης νόμιμων και παράνομων ουσιών», σύμφωνα με τα όσα ανέφερε ο διευθυντής του ΚΕΘΕΑ Μπάμπης Πουλόπουλος.

Το 2011, το ΚΕΘΕΑ παρείχε υπηρεσίες σε 2.000 χρήστες στον δρόμο, μέσω ειδικών παρεμβάσεων, σε 3.200 χρήστες νόμιμων και παράνομων ουσιών στα Συμβουλευτικά Κέντρα, σε 1.500 άτομα στις μονάδες ψυχικής απεξάρτησης και κοινωνικής επανένταξης, σε 2.300 φυλακισμένους και αποφυλακισμένους με πρόβλημα χρήσης και σε 6.000 μέλη οικογενειών που αντιμετωπίζουν στους κόλπους τους πρόβλημα χρήσης.

Ωστόσο, η πολιτική πριμοδότησης των προγραμμάτων υποκαταστάτων, σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση, έχουν οδηγήσει, από τα τέλη του 2011, σε μείωση της προσέλευσης στα «στεγνά προγράμματα»- στα οποία δεν χορηγούνται υποκατάστατα ουσιών- κατά περίπου 200 άτομα, η οποία φαίνεται να συνεχίζεται και το 2012.

Παρά τις δυσχέρειες, το ΚΕΘΕΑ υλοποιεί σχέδιο με στόχο την αντιμετώπιση, στο κέντρο της Αθήνας, φαινομένων, όπως η εγκληματικότητα και την κάλυψη των αυξημένων αναγκών περίθαλψης και φροντίδας των εξαρτημένων που είναι άστεγοι ή διαβιούν κάτω από ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες.

Το Ιδρυμα «Σταύρος Νιάρχος» θα χρηματοδοτήσει τη δημιουργία Κέντρου Αμεσης Πρόσβασης, προϋπολογισμού 950.000 ευρώ, στην περιοχή της Ομόνοιας και τη λειτουργία δύο νέων κινητών μονάδων street-work (προγράμματα προσέγγισης χρηστών στον δρόμο) σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη για τρία χρόνια, προϋπολογισμού 1.387.660 ευρώ.

Το προφίλ του χρήστη

Το προφίλ του χρήστη δεν είχε σημαντική διαφορά το 2011, σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Η πλειονότητα των χρηστών που προσέγγισαν, πέρυσι, τα Συμβουλευτικά Κέντρα του ΚΕΘΕΑ είναι άνδρες ελληνικής υπηκοότητας, με μέση ηλικία τα 29,5 χρόνια. 

Το μεγαλύτερο ποσοστό προσήλθε στις μονάδες με δική του πρωτοβουλία. Περισσότεροι από έξι στους δέκα είναι άνεργοι. Οι μισοί είναι απόφοιτοι λυκείου, ενώ ένας στους πέντε δεν είχε ολοκληρώσει την υποχρεωτική εκπαίδευση.

Κύρια ουσία κατάχρησης παραμένει η ηρωίνη και τα οπιοειδή, παρατηρείται ωστόσο σταδιακή μείωση της χρήσης τους τα τελευταία χρόνια. 

Η ηπατίτιδα C αποτελεί την επικρατέστερη μολυσματική ασθένεια, με έναν στους τέσσερις χρήστες να γνωρίζει ότι πάσχει, ενώ ένα περίπου αντίστοιχο ποσοστό δεν έχει εξεταστεί ποτέ για τις ηπατίτιδες (B και C) ή τον HIV.

Το ΚΕΘΕΑ υποδέχεται την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών με πλήθος εκδηλώσεων, σε όλη την Ελλάδα, και κεντρικό μήνυμα «Στην κρίση, είμαστε όλοι μαζί. Στην κρίση, απαντάμε με αλληλεγγύη».

Πραγματοποιούνται με ελεύθερη είσοδο για το κοινό, θεατρικά και εικαστικά δρώμενα, περιβαλλοντικές παρεμβάσεις, αθλητικοί αγώνες, ενημερωτικές δράσεις και παρεμβάσεις ενημέρωσης- υποστήριξης για τους χρήστες, στον δρόμο και σε σωφρονιστικά καταστήματα.

ΠΗΓΗ: www.newsbomb.gr, www.tovima.gr

Διαβάστε περισσότερα...

Πτωχευμένες κυβερνήσεις...

Της Ζέζας Ζήκου

Κατά βάθος, οι λαοί γνωρίζουν ότι όλο αυτό που γίνεται είναι, κατά κάποιο τρόπο, ένα θέατρο, δυστυχώς, δε, του παραλόγου. Και περισσότερο από ποτέ ισχύει η ρήση του Τσόρτσιλ, που ήταν κάπως έτσι: Μπορείς να ξεγελάς λίγους για πολύ καιρό ή πολλούς για λίγο καιρό, αλλά όχι πολλούς για πολύ καιρό.

Στον πυρήνα της ελληνικής κρίσης βρίσκεται η ευρωπαϊκή κρίση. Κρίση ταυτότητας, κρίση συνείδησης, κρίση αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, κρίση ηγεσίας και οράματος, κρίση από σύγκρουση συμφερόντων. Συγκρούονται τα έθνη–κράτη με τους «κεντρικούς σχεδιαστές» του σημερινού νεοφιλελεύθερου κόσμου των Βρυξελλών και του ΔΝΤ καθώς και με το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο, παγκοσμιοποιημένο, επιθετικό και αχαλίνωτο. Και οι ηγέτες των δημοκρατιών αποδεικνύονται υποδεέστεροι των περιστάσεων, αφιλοσόφητοι, ανιστόρητοι, αναίσθητοι, ανίσχυροι, υποτελείς σε προσωπικές δεσμεύσεις και νοητικά στερεότυπα.

Φαίνεται, επίσης, ότι είναι πεδίο δοκιμασίας για τη δημοκρατία και την πολιτική κουλτούρα, όχι μόνο της Ελλάδας, αλλά ολόκληρης της Ευρώπης. Η καταγραφόμενη δυσαρμονία μεταξύ κοινωνίας και πολιτικής τάξης, το έλλειμμα νομιμοποίησης, η αποτυχία των τεχνοκρατών, η κρίση αντιπροσώπευσης, η ανάδυση νέων επιθετικών εθνικισμών, η επέλαση των.........στερεοτύπων μίσους δεν αφορούν πια μόνο στην εξασθενημένη και πολλαπλώς βαλλόμενη Ελλάδα – αφορούν στο σύνολο της Ευρώπης.

Στη σημερινή Ευρώπη, που η δομή της κοινής εξουσίας έχει γίνει τόσο έμμεση και περίπλοκη και που οι πιο σημαντικές αποφάσεις λαμβάνονται πρακτικά ερήμην των λαών, δυστυχώς για τους αδύναμους της Ευρώπης η διάλυση της Ενωσης θα είναι καταστροφική. Ο καθένας θα γυρίσει στο νόμισμά του και η Γερμανία με τους «δορυφόρους» της θα δημιουργήσουν τη μικρή Ευρώπη, όπου θα κάνουν ό,τι θέλουν καταδυναστεύοντας τις άλλες φτωχές χώρες. Το τι θα συμβεί αν η Ελλάδα γυρίσει στη δραχμή, υποτιμημένη κατά 60% ή 80%, το καταλαβαίνει κανείς και μόνος του.

Κορυφαίοι οικονομολόγοι, όπως ο νομπελίστας Πολ Κρούγκμαν, εκτιμούν ότι, αν η Γερμανία παραμείνει αδιάλλακτη, τότε η δραχμή, το ισπανικό πέσο και η ιταλική λιρέτα μπορεί να αποδειχθούν αναπόφευκτη λύση. Πρέπει να την αποφύγουμε, γιατί η δραχμή θα είναι πολύ πικρή, αλλά δεν πρέπει να εθελοτυφλούμε πως είναι εύκολο αυτό απλώς και μόνο επειδή την έξοδο από την Ευρωζώνη την προβάλλουν ως φόβητρο οι πολιτικοί μας...

Η αύξουσα ενσωμάτωση και αλληλεξάρτηση των επιμέρους εθνικών οικονομιών στη νομισματική ένωση, η θεσμοποίηση δεσμευτικών υπερεθνικών κανόνων και κανονισμών όχι μόνο σε ευρωπαϊκή αλλά και σε υπερεθνική κλίμακα, η συνακόλουθη βαθμιαία αποψίλωση της εθνικής οικονομικής κυριαρχίας έχουν συρρικνώσει δραματικά την πολιτική ευχέρεια των κρατών να επιλέξουν εθνικές στρατηγικές εξόδου από την κρίση.

Και είναι ειρωνεία της Ιστορίας που τρεις χώρες, η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Ισπανία, είχαν δει την ένταξή τους στην Ευρωπαϊκή Ενωση σαν ένα μέσον για να σταθεροποιήσουν τη δημοκρατία, ύστερα από κατάπτυστες δικτατορίες. Σήμερα τα κράτη κάνουν εκλογές, οι λαοί ψηφίζουν, οι αντιπρόσωποί τους ορκίζονται στη Βουλή. Ολο το τελετουργικό της δημοκρατίας τηρείται απαρέγκλιτα. Ομως, η επικράτεια εντός της οποίας μπορεί να υλοποιηθεί η δημοκρατία, το εθνικό κράτος, έχει αλωθεί από την υποταγή της εθνικής πολιτικής σε εταίρους δανειστές–δυνάστες. Πολύ περισσότερο όταν μία χώρα και οι κυβερνήσεις της έχει τεράστιο έλλειμμα οικονομικής διπλωματίας.

kathimerini.gr

Διαβάστε περισσότερα...

Εσωτερικές Εξαρτήσεις & Συναισθηματικοί Εθισμοί -Τα Ναρκωτικά της Ψυχής

Του Ευάγγελου Κουσιάδη

(Σύμβουλου Ψυχικής Υγείας-Ψυχοθεραπευτή)

"Τίποτα δεν είναι αρκετό, για όποιον το αρκετό του είναι λίγο" (Επίκουρος)

Στον ευρύτερο χώρο της ψυχοθεραπείας οι έννοιες της εσωτερικής εξάρτησης και του συναισθηματικού εθισμού δεν έχουν να κάνουν με τη χρήση χημικών ή άλλων διεγερτικών ουσιών. Σε όλο τον κόσμο υπάρχουν εκατομμύρια άνθρωποι οι οποίοι δεν κάνουν χρήση ναρκωτικών ουσιών και ωστόσο θεωρούνται εξαρτημένοι.

Η έννοια της εξάρτησης

Στο σύγχρονο παγκόσμιο περιβάλλον της αφθονίας και του κορεσμού, ο καθένας μπορεί να επιλέξει την προσωπική του μορφή εξάρτησης.

Διαταραχές στην πρόσληψη τροφής, ως αποτέλεσμα εμμονής με την εμφάνιση και τον έλεγχο του σώματος, ώρες μπροστά στην τηλεόραση και το Διαδίκτυο, συστηματική παρακολούθηση πορνογραφικού υλικού και πάθος για σεξ, μανία με τον εύκολο πλουτισμό και τα τυχερά παιχνίδια, ανεξέλεγκτη απορρόφηση από την επαγγελματική εργασία σε βάρος του προσωπικού-ελεύθερου χρόνου, καταναλωτική μανία (το περίφημο "shopping therapy") με σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις, πάθος για την επιτυχία σε βάρος της εσωτερικής ισορροπίας και γαλήνης, πάθος με τη νέα τεχνολογία, τα κινητά, τα αυτοκίνητα.

Ο σύγχρονος άνθρωπος μοιάζει παγιδευμένος μέσα στην ίδια του την ελευθερία να επιλέγει.

Η κοινωνία της ελεύθερης βούλησης έχει μετατραπεί σε κοινωνία των εθισμών και της μηχανικής-καταναγκαστικής συμπεριφοράς.

Οι ανθρώπινες ανάγκες για αγάπη, σεξ, τροφή, κοινωνικότητα, αποδοχή, οικονομική ασφάλεια, από σκοπός μετατρέπονται σε αυτοσκοπό, δημιουργώντας μια τέτοια εμμονή που γίνεται αφόρητη αν δεν εκπληρωθεί.

Ο άνθρωπος δημιουργεί σχέσεις εξάρτησης τόσο…με τις εσωτερικές του καταστάσεις, δηλαδή τις σκέψεις του, τα συναισθήματά του, τα όνειρά του, όσο και με το εξωτερικό περιβάλλον. 

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο βρίσκεται ο ορισμός της εξάρτησης ή του εθισμού: 

Εξάρτηση αποτελεί κάθε συμπεριφορά που παίρνει τη μορφή μιας σχεδόν τελετουργικής, αυτοματοποιημένης συνήθειας, την οποία το άτομο αν και αναγνωρίζει ως καταναγκαστική και ψυχοπιεστική, εν τούτοις αδυνατεί να ελέγξει (και πολύ περισσότερο να σταματήσει), εξαιτίας ισχυρότατων φυσιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων.

Το κύριο χαρακτηριστικό που συνοδεύει την εξάρτηση και τον εθισμό είναι η απώλεια της προσωπικής ελευθερίας, λόγω της υποταγής στον παρορμητικό χαρακτήρα μιας πολύ έντονης, σφοδρής επιθυμίας για τη βίωση συγκεκριμένων συναισθημάτων σε συγκεκριμένες καταστάσεις με συγκεκριμένες συμπεριφορές.

Η εξάρτηση εμφανίζεται μέσα σε ένα πλαίσιο υποταγής, ανάμεσα σε κάτι ισχυρό (η επιθυμία) και σε  κάτι αδύναμο (το ίδιο το άτομο).

Ο μηχανισμός υποδούλωσης

Από τη στιγμή που το ισχυρότερο μέρος επιβάλλει την εξουσία του στο αδύναμο, αρχίζει ο φαύλος κύκλος της εξάρτησης. Το άτομο καθοδηγείται από τη σφοδρότητα των επιθυμιών, οι οποίες αναλαμβάνουν τα ηνία της ψυχής, καταστέλλοντας την ελεύθερη βούληση, και όταν οι επιθυμίες εκπληρωθούν και εκφορτιστούν συναισθηματικά -μέσω της επαναλαμβανόμενης, μηχανικής συμπεριφοράς- το άτομο παραδίδεται στους φόβους των συνεπειών και στα συναισθήματα ενοχής για την αδυναμία του να θέσει υπό έλεγχο τα πάθη και τις συνήθειες που το απειλούν. 

Έτσι ο άνθρωπος κινείται διαρκώς παγιδευμένος στο γνωστό δίπολο :επιθυμία και φόβος. Από τη μια, η ακατανίκητη επιθυμία για την εκτέλεση μιας πολύ συγκεκριμένης συμπεριφοράς με σαφή και προσδοκώμενα αποτελέσματα και από την άλλη ο διαρκής φόβος για την επανάληψή της. 

Οι συναισθηματικές εξαρτήσεις και εθισμοί δεν έχουν να κάνουν με χημικές, ψυχοδιεγερτικές ουσίες, αλλά με τη διαστρέβλωση και την παθολογική έκφραση βασικών και φυσιολογικών ανθρώπινων αναγκών όπως η σεξουαλικότητα, ο έρωτας, η τροφή, η οικονομική και κοινωνική επιτυχία, η εσωτερική δύναμη και γαλήνη. 

Πρόκειται για πανανθρώπινες εκφράσεις και αναζητήσεις, που όμως μέσα από τις εξαρτήσεις κακοποιούνται και διαστρέφονται συστηματικά.

H αγωνία του πόνου

Το σύγχρονο life style ασκεί τρομερή επιρροή και στα δύο φύλα. Η έμφαση που δίνεται στην άμεση εκπλήρωση των επιθυμιών από τις διαφημίσεις και τα περιοδικά, ο υπερτονισμός της σεξουαλικότητας, που εύκολα οδηγεί το ανυποψίαστο άτομο σε πειραματισμούς και συμπεριφορές με κέντρο μόνο την ηδονή, η αποσύνθεση σιγά - σιγά της οικογενειακής εστίας, σε συνδυασμό με τα εσωτερικά κενά των σύγχρονων ανθρώπων, όλα αυτά συνθέτουν το σκηνικό των συναισθηματικών εξαρτήσεων και εθισμών, που κατατρώγουν σταδιακά την ισορροπία και την υγεία των ατόμων.

Οι εξαρτημένοι αναζητούν τη δύναμη στην εκπλήρωση των εμμονών και των παρορμήσεων τους, δεν την αναζητούν μέσα στον ίδιο τους τον εαυτό.

Οι εθιστικές παρορμήσεις που βασίζονται στην απόλαυση και την ευφορία, στην πραγματικότητα υποκινούνται από τα βαθύτερα στρώματα ενός αρχέγονου φόβου: του φόβου μήπως πονέσουμε, μήπως βιώσουμε το εσωτερικό μας κενό και ουρλιάξουμε, του φόβου να αποφύγουμε πάση θυσία κάθε δυσάρεστο συναίσθημα.

Αυτό ακριβώς είναι το κομβικό σημείο κάθε εξάρτησης - το πάγωμα, η ολική "νάρκωση" των αισθήσεων και η φυγή σε έναν άλλο κόσμο, όπου υπάρχουν μόνο οι επιθυμίες - καταπιεστικές μα και ηδονοθηρικές.

Οι άνθρωποι που είναι εξαρτημένοι από τις εθιστικές τους συμπεριφορές επιδιώκουν μόνο ένα πράγμα, την αδιάκοπη ευχαρίστηση. 

Δεν αντιλαμβάνονται το όριο του κορεσμού, καθώς ο εγκέφαλός τους λειτουργεί παράγοντας και αναζητώντας συνεχώς τη νευροδιαβιβαστική ουσία ντοπαμίνη, υπεύθυνη για τα συναισθήματα χαράς και ευφορίας. 

Ο συναισθηματικά και εσωτερικά εξαρτημένος άνθρωπος αρνείται τον κορεσμό, καθώς ο κορεσμός σημαίνει το θάνατο των επιθυμιών, που είναι ο εφιάλτης κάθε εξαρτημένου, ο οποίος ζει με τις εμμονές του και αναπνέει με τις επιθυμίες του.

Οι επιθυμίες δεν πρέπει να πεθάνουν, αυτό πιστεύει το συναισθηματικά εξαρτημένο άτομο. Η συναισθηματική του εξάρτηση γίνεται η ίδια του η ζωή. Αλλά το τίμημα που καλείται να πληρώσει ο εξαρτημένος είναι μεγάλο. 

Είναι η απώλεια της ελεθερίας και του αυτοελέγχου και ο ανελέητος φόβος του υπαρξιακού κενού που τον περιτριγυρίζει, καθώς σε κάθε εξάρτηση η απόλαυση και η ηδονή είναι καταδικασμένες να σβήσουν τόσο γρήγορα και να ξεθυμάνουν.

Το εξαρτημένο άτομο, πεινασμένο καθώς είναι συναισθηματικά, αγνοεί μια βασική αρχή της Νευροφυσιολογίας: κάθε επαναλαμβανόμενο ερέθισμα αμβλύνει τη διεγερσιμότητα. Επομένως, για να νιώσει συναισθηματική ηδονή και διέγερση, ο εξαρτημένος, θα πρέπει σταδιακά να αυξήσει την ένταση και την ποσότητα του αρχικού ερεθίσματος.

Στις εσωτερικές εξαρτήσεις και τους συναισθηματικούς εθισμούς βασιλεύει μία απαράβατη αρχή, η αρχή του ανικανοποίητου.

Η συναισθηματική κάλυψη είναι πάντα πρόσκαιρη, τραγικά πρόσκαιρη. Και προκειμένου να μη βιωθεί ο εσωτερικός πόνος, στην επομένη εξαρτητική συμπεριφορά, η συναισθηματική κάλυψη πρέπει να είναι ακόμα μεγαλύτερη.

Η θεραπεία σε κάθε εξάρτηση (συμπεριλαμβανομένων και των χημικών ουσιών) είναι μία δύσκολη και περίπλοκη υπόθεση. 

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Βρετανικής Εταιρείας Συμβουλευτικής & Ψυχοθεραπείας στο 90% ων περιπτώσεων ελλοχεύει ο κίνδυνος της υποτροπής: από τις εξαρτήσεις των ναρκωτικών μέχρι τις συναισθηματικές εξαρτήσεις, ο δρόμος για την οριστική απαλλαγή είναι επίπονος και μακρύς.

Έλληνες ερευνητές και ειδικοί για παράδειγμα, επισημαίνουν πως η απαλλαγή από την εξάρτηση στο Διαδίκτυο είναι μία υπόθεση που θέλει πολύ αγώνα και χρόνο, κάτι που ισχύει σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό για την εξάρτηση από το τζόγο ή την εικόνα του σώματος και τις σεξουαλικές εμμονές.

Οι έρευνες αποδεικνύουν ότι ο εθισμός στη σπατάλη χρημάτων - μέσα από διαρκή κατανάλωση υλικών αγαθών - συνοδεύεται κι από άλλου είδους εθισμών, όπως διαταραχές στην πρόσληψη τροφής, εργασιομανία, εμμονές σε σχέση με την εμφάνιση και το σεξ. 

Κι όμως ,όλοι αυτοί οι άνθρωποι δείχνουν μία τελείως διαφορετική εικόνα προς τα έξω: δεν αναγνωρίζονται εύκολα, όπως ο ναρκομανής ή ο αλκοολικός. Οι εσωτερικές εξαρτήσεις είναι καλά κρυμμένες, αλλά τη δουλειά τους την κάνουν υπογείως...

Κοινή συνισταμένη όλων των μορφών εξαρτήσεων και εθιστικών συμπεριφορών είναι μία. Είναι το εσωτερικό άλγος, η συναισθηματική ένδεια, που απειλώντας υπογείως την ψυχική υγεία των ανθρώπων, γίνονται μια μηχανική, ασυνείδητα αυτοκαταστροφική συμπεριφορά, που στη βάση της κρύβει την αναζήτηση αυτού που πραγματικά λείπει από τη ζωή : νόημα, προσωπική ελευθερία και βαθιά επαφή με τον αληθινό αν και παραμελημένο Εαυτό.

H μετατόπιση των αναγκών ως αρχή της θεραπείας

Ο εξαρτημένος, ο κάθε εξαρτημένος, θα αποφασίσει να αναζητήσει θεραπεία, όταν ο πόνος της στέρησης γίνει μικρότερος από τον πόνο της διαρκούς υποταγής. 

Όταν με άλλα λόγια η εξάρτηση από "σύμμαχος" αρχίζει να μετατρέπεται σε ένα αδίστακτο εχθρό.

Ο θεραπευτής είναι αναγκαίο να εμβαθύνει στη συναισθηματική κατάσταση του εξαρτημένου και να τον στηρίξει ακόμα και στις στιγμές της υποτροπής.

Οι συναισθηματικές εξαρτήσεις είναι πράγματι ύπουλες – παθολογικές συμπεριφορές με βαθιά αίτια, αλλά η εσωτερική λαχτάρα για συναισθηματική κάθαρση και λύτρωση, για πνευματική ανύψωση και η λαχτάρα για την πολυπόθητη αλλαγή μέσα από μια καλύτερη ζωή, είναι τελικά πολύ ισχυρό κίνητρο, που ακόμα και ο εξαρτημένος το έχει βαθιά μέσα του.

Η θεραπεία προσπαθεί να δώσει ένα άλλο, διαφορετικό νόημα στη ζωή του εξαρτημένου, απομυθοποιώντας τον παλιό τρόπο ζωής , με τις εμμονές και τις παθολογικές συνήθειες και χτίζοντας έναν καινούργιο κόσμο πάνω σε πιο υγιείς και δημιουργικές εκφράσεις, που αποκαλύπτουν και ξεδιπλώνουν παραμελημένα ταλέντα και ικανότητες του ατόμου.

Η ψυχολογική στήριξη, η εμπιστοσύνη στις δυνατότητες και η ώθηση για την αλλαγή, είναι αναγκαίες συνθήκες σε ολη τη διάρκεια της θεραπείας, ώστε ο εξαρτημένος να αρχίσει να υφαίνει ξανά τον ιστό της Αυτοεκτίμησής του και να καταφέρει να μετατρέψει την όποια εξάρτησή του, από τρόπο ζωής σε εμπειρία ζωής, που την ξεπέρασε και του δίδαξε πολλά. 

Αυτή τη δύναμη της αλλαγής ζητάει ο εξαρτημένος από τη θεραπεία. Έχει την ανάγκη να αισθανθεί πως ο ίδιος έχει τη δύναμη να αλλάξει τη ζωή του, γιατί αξίζει κάτι καλύτερο, όπως άλλωστε όλοι μας.

Δημοσίευμα στο περιοδικό "ΔΙΟΔΟΣ" - Τεύχος 41

Διαβάστε περισσότερα...

Πεθαίνω σα χώρα

Ποτέ δε θα το πίστευα πως η ανθρώπινη φωνή μπορεί να φτάσει σε τέτοια ύψη… να είναι τόσο απύθμενη… να προκαλεί τόση αναστάτωση με την επιβολή της…

Τέλος πάντων, ποτέ δε συνήθισα τους ανθρώπους αλλ’ αυτό είναι μια άλλη μου αναπηρία. Βιάζομαι τώρα να σου πω μερικά πράγματα κι αυτά τα λόγια θα είναι και τα τελευταία που θα ’χεις από μένα. Μισώ αυτή τη χώρα. Μου έφαγε τα σπλάχνα. Μου τα ’φαγε. Τη μισώ. Ναι, τη μισώ, τη μισώ.

Δεν μπορεί μια γυναίκα να ζήσει με τέτοια σπλάχνα μέσα της. Όσο το σκέφτομαι, μου ’ρχεται να ξεράσω τον ίδιο τον εαυτό μου. Νιώθω σαν ξέρασμα. Μπορεί και να ’μαι. Μια γυναίκα… δεν είναι σα μια χώρα που αξιοποιεί τα ερείπιά της, τους τάφους της… που τα ξεπουλάει όλα για εθνικό συνάλλαγμα… ζώντας απ’ αυτά.

Εγώ δε θέλω να ’μαι χώρα. Δεν είμαι χώρα. Δε θέλω να είμ’ αυτή η χώρα. Αυτή η χώρα είναι νεκρόφιλη, γεροντόφιλη, κοπρολάγνα, σοδομίστρια, πουτάνα, μαστροπός και φόνισσα. Εγώ θέλω να είμαι η ζωή, θέλω να ζήσω, θα ’θελα να ζήσω, θα ’θελα να μπορούσα να ζήσω, θα ’μουν ευτυχισμένη τώρα αν ήθελα να ζήσω… όμως αυτή η χώρα δε μ’ αφήνει να το θέλω, δε μ’ αφήνει να........είμαι η ζωή, να δίνω τη ζωή.

Έχει φάει σαν καρκίνος τα βυζιά μου, τα μυαλά μου, τα έντερά μου, έχει κατεβάσει όλες της τις πέτρες στα νεφρά μου και τα ’χει ρημάξει, έχει μαγαρίσει όλες τις πηγές απ’ όπου θα ’τρεχε το γάλα μου, έχει μαζέψει όλο της το χώμα μες στις φλέβες μου και μου ’χει σαπίσει το αίμα, έχει κάτσει όλη πάνω στην καρδιά μου και την έχει κουρελιάσει απ’ τα εμφράγματα και τις εμβολές, κάθε θεσμός της κι ένα έμφραγμα, κάθε νόμος της και μια εμβολή, τα ήθη της μου ’χουν σμπαραλιάσει τα πνευμόνια, η ιστορία της με κάνει να τρέμω συνεχώς ολόκληρη σα να έχω προσβληθεί από την πάρκινσον, ο πολιτισμός της μ’ έχει ξεπατώσει, μ’ έχει ξεθεώσει, δεν πάει άλλο, η θέση της η γεωγραφική είναι το άσθμα μου, ολόκληρο το σχήμα της άλλοτε απλώνεται πάνω στο σώμα μου σα γιγαντιαίος έρπης ζωστήρ και με τρελαίνει… κι άλλοτε παίρνει τη μορφή τσουγκράνας και μπήγεται στα μάτια μου, τεράστιας βελόνας και μου τρυπάει το κρανίο, βράχου ολόκληρου που κρέμεται από την άκρη των μαλλιών μου και με παρασέρνει σε μια θάλασσα πικρών δακρύων… κι όλο νιώθω στον τράχηλό μου το ζυγό της κι όλο δένει τη γλώσσα μου το τραύλισμά της κι όλο μου φέρνει κρύα ρίγη η χυδαιότητά της… η προσήλωσή της στα φαντάσματά της, οι υπεκφυγές της, οι αντιγραφές της, τα φρακαρισμένα της μυαλά, τα πτώματά της, τα κιβούρια της, τα εγκλήματά της…

Αυτή η χώρα είναι το χτικιό μας. Θα μας πεθάνει, θα μας ξεκάνει. Πώς θα γλιτώσουμε; Μας πίνει το αίμα, μας το πίνει. Δε μ’ αφήνει πια ούτε να κοιμηθώ, μου έχει κλέψει και τον ύπνο. Πώς θα ζήσω χωρίς ύπνο; Δε θα ζήσουμε… όλο το σπέρμα όλων των αντρών της γης δε θα μπορούσε να ζωντανέψει εκείνη την κόχη του κορμιού μου απ’ όπου ξεκινάει η ανθρώπινη ζωή… Έχεις αδειάσει όλη τη ζωή σου μέσα μου αλλά μ’ έχεις αφήσει χωρίς ζωή… Κι εσύ δεν μπορείς. Μ’ έχεις σπείρει μα ο σπόρος σου δεν πρόκειται ποτέ να πιάσει, δεν μπορεί πια ο σπόρος σας να πιάσει… δε θα ξαναβγεί ποτέ πια ζωή από μέσα μας… Το παλιογύναικο. Ένα θα ’θελα, να την είχα μπροστά μου και να την έσφαζα με τα ίδια μου τα χέρια. Αχ, θε μου, να μπορούσα να τη σκοτώσω.

Κατάφερε οι δολοφόνοι της να φτάσουν ως τις μήτρες μας και να τις σκάψουν σαν τάφους, τα γουρούνια, τα γουρούνια, είν’ όλοι τους γουρούνια, από ποιον ν’ αρχίσω και σε ποιον να τελειώσω, όλοι τους δολοφόνοι, όλοι τους, αυτοί με κάνουν να νιώθω την ανάγκη για το πιο μεγάλο έγκλημα, για μια ατέλειωτη σφαγή, ατέλειωτη σφαγή… αχ, πώς αντέχουμε δω μέσα, πώς δε μας τρελαίνει ακόμα αυτή η παλιοσκύλα, αυτή η γκαρότα, αυτό το στραγγουλατόριουμ, σωστή αγχόνη… με τους επίσημους μαχαιροβγάλτες της που βγάζουν επίσημους λόγους σ’ επίσημες τελετές μπρος σ’ επίσημους μαχαιροβγάλτες…

Ο κάθε πόρος της είναι και μια τσέτα, κάθε γωνιά της κι ένα λάζο, κάθε χιλιοστό της και μια τσάκα, είναι γεμάτη ξόβεργες θανάτου και κοφτερούς σουγιάδες, άντρο φονιάδων, απατεώνων και ηλιθίων, λημέρι άναντρων γαμιάδων κι ανίκανων σωματεμπόρων, μας πατάει το κεφάλι μέσα στα σκατά της, μας δίνει λυσσασμένες κλωτσιές στ’ αρχίδια, μας λιώνεις, μωρή, μας στραγγίζεις, μας ρημάζεις, μας διχάζεις, μας πνίγεις, μας καταδικάζεις, μας πεθαίνεις, μας πεθαίνεις, σκρόφα, ξεπουλημένη, μολυσμένη, ψειριάρα, φαρμακοδότρα, φιδομάνα, λύκαινα, γύφτισσα, αιμομίχτρα, που όλο μαϊμουδίζεις και παπαγαλίζεις, κατσικοπόδαρη, δίσεχτη, κακορίζικη, δε σε μπορώ, δεν τη μπορώ, τη δολοφόνα, την παιδοκτόνα, τη ζαβή, τη χολεριασμένη, τη στραβοκάνα, τη ζαβή, το τσόκαρο, την παλιόγρια, την παλιόγρια, που κακό χρόνο να ’χει, δεν αντέχω πια τίποτα δικό της, τίποτα, τίποτα, τη μισώ, τη μισώ, αχ, αχ, σε μισώ, σε μισώ, σε μισώ, σε μισώ, θα πεθάνω, τέρας, και θα εξακολουθώ να σε μισώ, ναι, το μίσος βράζει μέσα μου, θέλω να γράψω τους ανάποδους ύμνους απ’ αυτούς που γράφτηκαν ως τώρα γι’ αυτήν, λέξη προς λέξη να την τουφεκίσω και να την παραχώσω σα σκυλί με τα ίδια μου τα χέρια…

Δεν είμαι πια γυναίκα… Ούτε κι εσύ πια είσαι άντρας… Μας τα πήρε όλ’ αυτή… Τι θα μείνει όμως απ’ αυτήν χωρίς εμάς;

Τι θα είν’ αυτή όταν δεν θα ’χει μείνει τίποτ’ από μας; Το χώμα της έχει πάρει το σχήμα μου… Το σώμα μου έχει πια τις διαστάσεις της… Έχω μέσα μου τη μοίρα της… Πεθαίνω σα χώρα…

Δημήτρης Δημητριάδης (1978)
Πεθαίνω σαν χώρα, Eκδ. Σαιξπηρικόν
politicalreviewgr.blogspot.gr

Διαβάστε περισσότερα...

Διάχυτη η «τοξική» συμπεριφορά

Της ΤΑΣΟΥΛΑΣ ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗ

Ενα από τα βασικά καθήκοντα του κράτους είναι η διασφάλιση της δημόσιας υγείας. Αυτό καμία κυβέρνηση δεν το φρόντισε ικανοποιητικά, από καταβολής ελληνικού κράτους, με αποτέλεσμα τη μακροχρόνια οικοδόμηση μιας χώρας-χαβούζας. Πάντα νόμοι που δεν εφαρμόζονται, ανεπαρκείς έλεγχοι, μεγάλα περιθώρια για τους ασυνείδητους να δράσουν.

Προχειροστημένες μονάδες παραγωγής χωρίς προδιαγραφές ξεφορτώνονται χρόνια τώρα τα απόβλητά τους σε «Μαύρες Ωρες» και «Ασωπούς», σε πίσω αυλές, παλιά λατομεία, αλάνες, εγκαταλελειμμένες εγκαταστάσεις, χωράφια ή απλά στον... δρόμο. Στις οδούς Δραγατσανίου, Νικολαδίου, Αγίου Φιλίππου και Βασιλαδίου γωνία, στα Καμίνια, για παράδειγμα. Οι αρχές γνώριζαν, αλλά δεν είχαν χρήματα να απομακρύνουν τα βαρέλια με τα τοξικά, που κάποιος απλώς άφησε στο οδόστρωμα. Επενέβη ο Συνήγορος του Πολίτη (που κατά την έρευνα επιβεβαίωσε το μέγεθος και τη συχνότητα του φαινομένου) και τελικά το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους ενέκρινε τις αναγκαίες πιστώσεις, 450.000 ευρώ, και το συμβάν ενδεχομένως θα λήξει. Οχι όμως και......το πολυσυζητημένο πρόβλημα (διαχείριση τοξικών αποβλήτων).

Οι ειδικοί χώροι εναπόθεσης αυτού του είδους λυμάτων, οι βιολογικοί καθαρισμοί για βιομηχανικά απόβλητα, τα φίλτρα στις βιομηχανίες, η σχολαστική περισυλλογή τοξικών, οι συνεχείς έλεγχοι σε νερό, έδαφος, αέρα και εδώδιμα αποτελούν υπόθεση της περασμένης τριακονταετίας για τα ανεπτυγμένα κράτη. Τώρα δοκιμάζουν και εφαρμόζουν πράσινες τεχνολογίες. Εμείς έχουμε εγκαταλείψει τις δομές μας ουσιαστικά στην προβιομηχανική εποχή. Δεν έχει σημασία τι λέμε θεωρητικά. Αν έχουμε νόμους, μηχανισμούς, όργανα, οι σποραδικές κυρώσεις κοστίζουν λιγότερο από τη λήψη μέτρων.

Εν έτει 2012, η ελεύθερη απόρριψη απορριμμάτων (ιδίωμα του υπανάπτυκτου) εξακολουθεί να είναι δημοφιλής ανάμεσα σε πολίτες, επιχειρηματίες, τοπικούς άρχοντες, κρατικούς λειτουργούς. Διότι, αν ορισμένοι πολίτες εκπαραθυρώνουν από το αυτοκίνητό τους ό,τι τους είναι άχρηστο, αν κάποιος σφαγέας, βυρσοδέψης, βιοτέχνης, βιομήχανος παροχετεύει τα ανεπεξέργαστα απόβλητά του όπου τον βολεύει, το ίδιο κάνουν αρκετοί δήμοι με τα σκουπίδια τους και τα λύματα των επιχειρήσεών τους, όπως και το κράτος – θυμηθείτε το κλοφέν στους διαδρόμους των υπουργείων...

Η ευθύνη των ιθυνόντων, που έκαναν όλα αυτά τα χρόνια τα στραβά μάτια, διότι «έτσι δούλευε το σύστημα» (έδιναν «ελευθέρας» και έπαιρναν εξουσία), είναι τεράστια. Εκαναν το αδιανόητο, το εξωφρενικό (να μη γνωρίζει η συντεταγμένη πολιτεία πώς ακριβώς λειτουργεί μια μονάδα και τι κάνει με τα απόβλητά της) κάτι απερίγραπτα αναμενόμενο, μέχρι απελπισίας τυπικό. Τώρα που σχεδόν όλες οι δομές, χωρίς πόρους, σταδιακά καταρρέουν, δεν είναι απίθανο να δούμε βαρέλια με τοξικά όχι μόνο στα Καμίνια ή στον Ασπρόπυργο, αλλά και στην Ομόνοια ή στο Σύνταγμα...

kathimerini.gr

Διαβάστε περισσότερα...

Τρομαγμένοι στεκόμαστε στα κάγκελα

Μελαγχολία

Τρομαγμένοι στεκόμαστε στα κάγκελα

Κι αναμετρούμε τα συμβάντα.

Κορόνες και χρυσά κιονόκρανα

Κατρακυλούν από την τελευταία κιθάρα

Μετράμε ακόμα μια φορά τις γυναίκες

Και τα αστέρια εορταστικά

Ώσπου της αγχόνης το πουλί στη στέγη

Δυνατά και συνεχώς κραυγάζει: Φρίκη!

Και το παιχνίδι ρολόι του κόσμου χτυπά

Γρήγορα και πιο γρήγορα φωναχτά.

Εκατό χιλιάδες στέκονται αμυνόμενοι

Γύρω από το δέντρο του κόσμου, που λυγίζει.

Κι ώρα την ώρα φτερουγίζει

Μια μαύρη κάργια.

Πίσω στη θλιμμένη χώρα

Τραβάει ο ήλιος στο χαμό!

Eugen Gottlob Winkler- Όιγκεν Γκότλομπ Βίνκλερ (1912-1936) 

μετάφραση: Σωτήρης Ε. Γυφτάκης

~ Γερμανόφωνη Ποίηση - Μέρος Δεύτερο (εκδ. λεξίτυπον, 2009)

authorsandwriterstooktheirownlives.blogspot.gr/

Διαβάστε περισσότερα...